D�n ak�am saatlerinde Twitter'�n tekrar eri�ime a��lmas�n�n ard�ndan bu kez Ankara'da mahkeme Youtube yasa��n�n kald�r�lmas� karar�n� verdi. Youtube'a eri�im engelinin kald�r�lmas� karar�, Barolar Birli�i'nin ba�vurusu �zerine al�nd�.

KARARIN GEREK�ES�

G�lba�� Sulh Ceza Mahkemesi'nin "Youtube" yasa��n�n kald�r�lmas�na ili�kin karar�n�n gerek�esinde, "T�m bir siteye y�nelik eri�imin engellenmesi �eklinde, bahsi ge�en siteye eri�imin tamamen engellenmesini �ng�ren ve s�n�rlar� belirsiz bir yasaklama karar� getiren mahkememiz karar�n�n, demokratik toplumlar�n en temel de�erlerinden biri olan ifade �zg�rl���ne a��r bir m�dahale olu�turdu�u kanaatine var�lm��t�r" denildi.

Kararda, Anayasa Mahkemesi'nin 2 Nisan 2014 tarihli karar�nda, ifade �zg�rl���n�n, sadece "d���nce ve kanaate sahip olma" �zg�rl���n� de�il ayn� zamanda sahip olunan "d���nce ve kanaati (g�r���) a��klama ve yayma", buna ba�l� olarak "haber veya g�r�� alma ve verme" �zg�rl�klerini de kapsad���n�n belirtildi�i aktar�ld�. Kararda, bu �er�evede, ifade �zg�rl���n�n, bireylerin serbest�e haber ve bilgilere, ba�kalar�n�n fikirlerine ula�abilmesi, edindi�i d���nce ve kanaatlerden dolay� k�nanamamas�, bunlar� tek ba��na veya ba�kalar�yla �e�itli yollarla serbest�e ifade edebilmesi, anlatabilmesi, savunabilmesi, ba�kalar�na aktarabilmesi ve yayabilmesi anlam�na geldi�i ifade edildi.

"�FADE �ZG�RL��� DEMOKRAT�K TOPLUMUN TEMELLER�NDEN"

�fade �zg�rl���n�n, demokratik toplumun temellerinden biri oldu�u, toplumun geli�mesi ve bireyin kendini ger�ekle�tirmesi i�in vazge�ilmez ko�ullar aras�nda yer ald��� vurgulanan kararda, �unlar kaydedildi:

"D���nceyi a��klama ve yayma �zg�rl��� mutlak ve s�n�rs�z de�ildir. Bu ba�lamda d���nceyi a��klama ve yayma �zg�rl��� kullan�l�rken bireylerin hak ve �zg�rl�klerini ihlal edecek tutum ve davran��lardan ka��n�lmas� gerekir. Nitekim Anayasa'n�n 26. ve 28. maddelerinin koruma alt�na ald��� d���nceyi a��klama ve yayma h�rriyeti Anayasa'n�n 13. maddesine uygun olarak, bu maddelerde belirtilen sebeplerle s�n�rland�r�labilir."

"�NTERNET, HAK VE �ZG�RL�KLER�N KULLANILMASI ���N �NEML�"

Avrupa �nsan Haklar� Mahkemesi'nin Handyside/Birle�ik Krall�k davas�na da at�f yap�lan kararda, Anayasa Mahkemesi'nin "twitter" ile ilgili karar�nda ifade edildi�i gibi, internetin modern demokrasilerde ba�ta ifade �zg�rl��� olmak �zere temel hak ve �zg�rl�klerin kullan�lmas� bak�m�ndan �nemli bir ara�sal de�ere sahip bulundu�u vurguland�.

"MAHKEMELER DE �OK HASSAS DAVRANMALI"

Bu nedenle internet ve sosyal medya ara�lar� konusunda yap�lacak d�zenleme ve uygulamalarda devletin ve idari makamlar�n yan� s�ra mahkemelerin de �ok hassas davranmalar� gerekti�ine i�aret edilen kararda, �u tespitler yap�ld�:

"TOPLUMUN EN TEMEL DE�ERLER�NDEN B�R�NE M�DAHALE"

"Anayasam�z�n 13. maddesine g�re, temel hak ve �zg�rl�klere y�nelik s�n�rlamalar ancak kanunla yap�labilir ve demokratik toplum d�zeninin gereklerine ve �l��l�l�k ilkesine ayk�r� olamayaca�� gibi hak ve �zg�rl�klerin �zlerine de dokunulamayaca�� dikkate al�nd���nda, mahkememiz taraf�ndan i�erikleri sak�ncal� g�r�len internet adreslerinin URL baz�nda, bunun m�mk�n olmamas� halinde t�m bir siteye y�nelik eri�imin engellenmesi �eklinde, bahsi ge�en siteye eri�imin tamamen engellenmesini �ng�ren ve s�n�rlar� belirsiz bir yasaklama karar� getiren mahkememiz karar�n�n, demokratik toplumlar�n en temel de�erlerinden biri olan ifade �zg�rl���ne a��r bir m�dahale olu�turdu�u kanaatine var�lm��t�r.

"URL BAZLI ENGELLEME YER�NE KOMPLE KAPATILMASI A�IR M�DAHALE"

Bahse konu i�erikler nedeniyle 'youtube.com' isimli internet sitesine eri�imin engellenmesi yaln�zca bu engellemeye dayanak g�sterilen ve URL bazl� verilen kararla m�mk�n iken, 'youtube.com' isimli internet sitesine tamamen eri�imin engellenmesinin, 'youtube.com' a��ndan yararlanan t�m kullan�c�lar�n ifade �zg�rl���ne y�nelik a��r m�dahale niteli�inde oldu�u anla��lm��t�r.

�lkemizde milyonlarca kullan�c�s� olan bir video payla��m sitesine eri�imin engellenmesinin bu kullan�c�lar�n Anayasa'n�n 26. ve Avrupa �nsan Haklar� S�zle�mesi'nin (A�HS) 10. maddesinde korunan ifade �zg�rl���ne m�dahale oldu�u, bir ba�ka deyi�le eri�imin engellenmesi y�n�ndeki s�n�rlaman�n temel hak ve �zg�rl�klerin s�n�rland�r�lmas�na ili�kin kriterlere ayk�r�l�k olu�turdu�u, �zel hayat�n korunmas� ile ifade �zg�rl��� aras�ndaki dengeyi sa�lamad���, bu suretle mahkememiz karar�n�n 'youtube.com' isimli internet sitesine eri�imin tamamen engellenmesine ili�kin k�sm�n�n, Anayasam�z ve A�HS ile g�vence alt�na al�nan ifade ve haberle�me h�rriyetini k�s�tlayabilecek nitelikte oldu�u anla��ld���ndan itiraz�n kabul�ne karar vermek gerekmi�tir."

Kararda, Anayasa'n�n 153/6 maddesindeki, "Anayasa Mahkemesi kararlar� Resmi Gazete'de hemen yay�mlan�r ve yasama, y�t�tme ve yarg� organlar�n�, idare makamlar�n�, ger�ek ve t�zel ki�ileri ba�lar" �eklindeki d�zenleme kar��s�nda, Anayasa Mahkemesi'nin 2 Nisan 2014 tarihli karar� g�z �n�nde bulundurularak itiraz�n kabul edimesi gerekti�i vurguland�.

YOUTUBE NEDEN KAPATILMI�TI?

Youtube.com'un mahkeme karar�yla kapat�lma gerek�esinde g�sterilen kanun maddesinin Atat�rk'e hakaret i�eren kanunu i�aret etti�i ortaya ��km��t�.

D��i�leri Bakanl���'nda Bakan Ahmet Davuto�lu, D��i�leri M�ste�ar Yard�mc�s� Feridun Sinirlio�lu, Genelkurmay 2. Ba�kan� Orgeneral Ya�ar G�ler ve M�T M�ste�ar� Hakan Fidan'�n bir araya geldi�i iddia edilen bir toplant�n�n ses kay�tlar�n�n internete y�klenmesinin ard�ndan b�y�k tart��malar ya�anm��t�.

Suriye ile ilgili d�� g�venlik konular�n�n tart���ld��� iddia edilen ses kay�tlar�n�n yasa d��� oldu�u vurgulanm��, ses kay�tlar�n�n Youtube �zerinden yay�nland��� 27 Mart tarihinde, s�z konusu internet sitesi eri�ime engellenmi�ti.

T�rkiye'de eri�ime kapat�lan Youtube'la ilgili konu�an D��i�leri Bakan� Ahmet Davuto�lu, sitenin eri�ime kapat�lmas�n�n ulusal g�venlikle ilgili oldu�unu belirtmi�, d�nyan�n her yerinde, her �lkenin, ulusal g�venli�iyle ilgili bir husus s�z konusu oldu�unda tedbir ald���n� s�ylemi�ti.

MAHKEME KARARI �OK FARKLI

Ancak Youtube.com'un mahkeme karar�yla kapat�lma gerek�esinde g�sterilen kanun maddesinin Atat�rk'e hakaret i�eren kanunu i�aret etti�i ortaya ��kt�.

T�B, GEREK�EL� KARARI PAYLA�TI

Telekom�nikasyon �leti�im Ba�kanl��� (T�B) Youtube sitesine olan engellemeyle ilgili gerek�eli karar� payla�t�. T�B'in internet sitesinde payla��lan kararda; "Bu �nternet sitesi (youtube.com) hakk�nda G�lba�� Sulh Ceza Mahkemesi'nin 27/03/2014 tarih ve 2014/358 say�l� karar�na istinaden ve 5651 say�l� kanunun 8. Madde 1/b bendi uyar�nca Telekom�nikasyon �leti�im Ba�kanl��� taraf�ndan KORUMA TEDB�R� uygulanmaktad�r." ifadesi bulunuyor.

"Eri�imin engellenmesi karar� ve yerine getirilmesi"ni d�zenleyen 8. maddesinin 1. f�kras�n�n (b) bendinin ise "25/7/1951 tarihli ve 5816 say�l� Atat�rk Aleyhine ��lenen Su�lar Hakk�nda Kanunda yer alan su�lar" konusunda oldu�u biliniyor.

T�B idari kararla Youtube'u kapatt�ktan sonra G�lba�� Sulh Ceza Mahkemesine ba�vurmu�tu.