Soma�da 299 i��inin ya�am�n� yitirdi�i facian�n�n nedenine ili�kin ilk tespitler yap�ld�. �al��ma ve Sosyal G�venlik Bakanl����ndan 3 m�fetti� d�n Soma�daki madende incelemelerde bulundu. Bu m�fetti�lerden birinin talebiyle bir A S�n�f� �� G�venli�i Uzman� ve maden m�hendisi 299 madencinin �ld��� galerilere girdi.

FAC�ANIN �N�NE GE��LEB�L�RD�

Uzman yapt��� incelemeler sonras� haz�rlad��� raporu m�fetti�lere iletti. Ayr�nt�lar�na ula��lan rapora g�re Soma�daki madende karbonmonoksit �l�en cihazlar�n yeterli s�kl�kta yerle�tirilmemi� olmas�n�n facian�n �n�n� a�t��� ortaya ��kt�. E�er madende yeteri kadar karbonmoksit �l�er cihaz yerle�tirilmi� olsayd�, i�ten i�e yanan k�m�r�n sald��� gaz erkenden fark edilecek, yanan b�lge demir a� ve betonla kapat�lacak, a�a� tahkimat alev almayacak, ��kme meydana gelmeyecek ve 299 i��i hayat�ndan olmayacakt�.

RAPORDA YER ALAN DETAYLAR

Raporda �u ifadeler yer ald�; "Ana nakliyat galerisinde 1400 metrede ba�lar aras� tahkimat�n (sa�lamla�t�rma) uygun olmad���, ba�lar aras� tahkimat i�in gerekli has�r tel ve ankraj (g����e kar�� kaya saplamas�) �ubu�u kullan�lmad���, tavanda bolca a�a� malzeme kullan�ld���, s�k�lama malzemelerinin bolca a�a�tan oldu�u, galeri i�erisindeki tavan ta��n�n (k�m�r) i�ten i�e yanmas�ndan dolay� yanma tavandan bir iki metre yukar� ula�m��t�r. Komple galeri boyunda meydana gelen bu olay sonucunda tavan, aniden bo�alarak galeriyi doldurmu�tur (��kme). Yanma devam etti�i i�in galerinin hava yolu kapanm��, ��kan karbonmonoksit gaz� ve Dumandan maden i��ileri zehirlenmi�tir."

"MADENDEK� TRAFOLAR BETON CEPLERDE"

�te yandan bu tespiti bakanl��a teslim eden i� g�venli�i uzman�, incelemelerine ili�kin �unlar� s�yledi: "Yapt���m incelemeler sonucunda edindi�im neticeye g�re maden felaketi trafo patlamas� sonucu meydana gelmi� gibi g�r�nm�yor. Madendeki trafolar beton ceplerde bulunuyor. Dolay�s�yla b�yle bir ihtimali bu maden i�in s�z konusu bulmad�m.

GAZ �L��M SENS�R� YETERS�Z

Madenlerde tavan �ok �nemsenen bir unsur de�ildir. Ancak gerekli uygulamalar yap�lmad��� takdirde bu tarz felaketlere sebep olabilir. Benim tespitlerime g�re bu madende tavan b�l�m�n�n hava ile temas� malum sonu�lar� do�urmu�tur. ��nk� maden oca�� i�erisinde dola�an oksijen ocak i�erisinde oksidasyona u�rar ve i�ten i�e yanarak ��kmelere neden olur. Maden �irketinin tavanlarda daha s�k gaz �l��m sens�r� kullanmas� gerekirdi."

GENEL M�D�R "TRAFO �LE ALAKASI YOK" DED�

Bu arada Soma K�m�r ��letmeleri Genel M�d�r� Ramazan Do�ru, d�nk� bas�n toplant�s�nda yang�n�n meydana geli� �ekline ili�kin �u a��klamay� yapt�: "Bana ilk gelen bilgi ocakta trafo patlad� g�z g�z� g�rm�yor duman var dedi. Bizim trafomuz yang�n�n ba�lad��� yerden �ok uzakta. Yang�n�n ��kt��� yer de 2 bin 200 metre civar�nda. Trafo ile alakas� yok. K�m�r madencili�inde s�rekli yang�nlarla bo�u�uruz. Karbon monoksit 50 de�erin �zerine ��kt���nda burada yang�n var diyoruz ve oray� kapat�yoruz."

RAPOR NE ANLAMA GEL�YOR?

TMMOB Maden M�hendisleri Odas� �zmir �ubesi Ba�kan� Muhammed Y�ld�z: �Mekanize kaz�ya yani makinal� hidrolik sisteme ge�ilmeden �nce her tarafta ah�ap a�a� kullan�l�yordu. Burada �nemli olan tabi ki ah�ap a�a� yan�c� ama ana yollarda a�a� d���nda �elik ba� dedi�imiz ba�lar� kullan�yorlar. Bunlar�n �zerine kamalar konuluyor. Bu madende 50 civar�nda karbonmonoksit �l��m cihaz� oldu�unu biliyorum. Bunlar sens�rl�, oralarda bir �ey oldu�unda sens�r devreye giriyor ve oradaki sistemleri durduruyor. Burada siz �zellikle bacaya do�ru daha s�kl�kla koymal�s�n�z ya da yang�n riski olan yerlere konmal�, ki daha do�ru �l��m yaps�n. Hi�bir yanma tehlikesi olmayan ana kayan�n i�inde bir yere koyman�z bir �ey de�i�tirmez.�

B�R SENS�R 90 TL

Karbonmonoksit Gaz Alarm Dedekt�r�n�n fiyat� yakla��k 90 TL civar�nda. Elde ta��nabilen karbonmonoksit �l��m cihaz�n�n �creti ise yakla��k 400 TL.