• Anasayfa
• G�ndem
• Ekonomi
• Spor
• Bilim-Teknoloji
• Sa�l�k
• K�lt�r-Sanat
• Ya�am
• Hava Yol Kesinti

Reklam

B�Z� TAK�P ED�N

 

HABER ARA

-- T�m Kategoriler -- G�ndem Ekonomi Spor Bilim-Teknoloji Sa�l�k K�lt�r-Sanat Ya�am Hava Yol Kesinti Geli�mi� Arama

ANKET

T�m Anketler

Reklam

Haz�rl�klar� devam eden torba kanunda �al��anlara y�nelik hangi d�zenlemelerin oldu�u konusu medyada bir�ok kez yer ald�. Prim aff�ndan, devlette 4/C'lilere kadroya kadar pek �ok d�zenlemenin yak�nda ��kacak bu kanunda kendisine yer buldu�u konu�uldu.

Ancak en son toplanan Ekonomi Koordinasyon Kurulu'nda sigortal�lar i�in sadece iki d�zenlemenin son haz�rlanan torba kanun tasar�s�na girmesi kesinle�ti.

EN GE� �UBAT BA�I MECL�S'TE

Ge�ti�imiz hafta toplanan Ekonomi Koordinasyon Kurulu'nda ekonomi kurmaylar�na uzun uzad�ya anlat�lan ve �zerinde mutabakata var�lan SGK'n�n esnaf�n prim borcuna y�nelik d�zenlemesi ve Genel Sa�l�k Sigortas�'ndan yararlanmak i�in gelir testi yapt�rmas� gerekti�i halde yapt�rmayanlar�n sa�l�k hizmetlerinden yararlanabilmesi konusu, torba kanuna girdi. Bu ay sonuna kadar veya �ubat ay� ba��nda kanun tasar�s� Meclis'te olacak.

ESNAFA PR�M KOLAYLI�I

Torba Kanun tasar�s�nda kendine yer bulan en �nemli d�zenleme esnaf�n prim borcuna y�nelik. Esnaf�n Sosyal G�venlik Kurumu'na (SGK) prim borcu her ge�en g�n birikiyor. �u an i�in Ba� - Kur (4/b) primlerini �deyemedikleri i�in serbest meslek sahiplerinin SGK'ya 21.8 milyar TL civar� borcu var. 2.9 milyon esnaf�n 1.5 milyonu bu durumda. Yani neredeyse her iki esnaftan birinin prim borcu var. SGK y�netimi ge�ti�imiz aylarda prim borcu 6 bin TL ve �zerinde olan yakla��k 1 milyon esnafa �deme yaz�s� g�nderdi. 6183 Say�l� Amme Alacaklar� Yasas� kapsam�nda bor�lar�n �denebilece�i hat�rlat�ld�.

BOR� VE S�RE S�L�NECEK

Torba kanunun yasala�mas� sonras�nda Ba� - Kur (4/b) kapsam�nda prim borcu olanlardan, 12 ay ve �zeri borca sahip olanlar�n bor�lar�, 3 ayl�k �deme s�resi tan�nd�ktan sonra, �denmemesi durumunda sigortal�l�k s�releriyle birlikte silinecek. Yani bor�lu olduklar� d�nemler sigortal� olarak art�k de�erlendirilmeyecek. Torba Kanun haz�rl�klar� �er�evesinde daha �nce 24 ay ve �zeri borcu olanlar i�in bu d�zenlemenin yap�laca�� ortaya ��km��t�. Ancak esnaf odalar�, borsalar, ticaret odalar� bu s�renin 12 ay olarak d�zenlenmesi y�n�nde �al��ma Bakanl���'na s�rekli talepte bulundular ve bor�luluk s�resi tasar�da en son olarak 24 aydan 12 aya indi.

Tasar�ya g�re, prim bor�lusu esnaf, hesab�ndan silinen sigortal�l�k s�resini y�r�rl�kte olan 'bor�lanma' kurallar� �er�evesinde daha sonra bor�land��� takdirde, tekrar kazanacak. Yani sigortal�l�k s�resini kaybetmeyecek.

EMEKL�L��E YETECEK KADAR BOR�

Getirilecek bu yeni d�zenlemeyle art�k prime ihtiyac� kalmayanlar�n, �deyemedikleri prim bor�lar� i�in �z�lmelerine gerek yok. �htiya�lar� kadar s�reyi bor�lanarak, geriye kalan s�renin bor�lar�ndan kurtulacaklar. �rne�in, 2 y�ll�k prim borcu olan bir esnaf, emeklili�i i�in borcun sadece yar�s� yeterliyse sadece 1 y�l i�in bor�lanacak, geriye kalan 1 y�ll�k sigortal�l��� iptal edilmi� olacak.

12 aydan daha k�sa s�reli prim borcu olanlar i�in de halen y�r�rl�kte olan 6183 say�l� Amme Alacaklar�n�n Tahsili Hakk�nda Yasa uyar�nca taksitlendirme yapabilmek m�mk�n.

Yeni d�zenleme prim tahsilat�n�n art�r�lmas�n�n yan�s�ra, bor�lar� nedeniyle sa�l�k yard�mlar�ndan yararlanamayan esnafa yeni bir imkan tan�yor. Borcundan kurtulan serbest meslek sahipleri i�in sa�l�ktan yararlanman�n �n� b�ylece a��lm�� olacak.

SSK EMEKL�S� OLAB�L�LER

1 Mart 2011 �ncesinde, hem SSK, hem de Ba� - Kur kapsam�nda sigortal� iseniz bu durumda �nceden ba�layan sigorta ge�erli oluyor, di�eri emeklilikte ge�erli olmuyordu. Ancak �imdi yeni gelen kanunla, 1 y�l� a�an bor� nedeniyle 4/b sigorta s�releri silinince e�er varsa ge�ersiz say�lan 4/a sigortas� canlanacak. 12 aydan fazla Ba� - Kur (4/b) sigorta s�relerinin silinmesi ile son 7 y�l primleri i�erisinde SSK primlerinin 3.5 y�ldan 1 g�n fazla olmas� durumu ortaya ��karsa, bu durumda esnaf SSK (4/a) �artlar�yla emekli olma hakk�n� kazanabilecek. Bu da daha fazla emekli ayl��� anlam�na gelebilecek.

GEL�RLER� 148 M�LYAR L�RA

2013 b�t�esinde �ng�r�len SGK'n�n toplam geliri 141 milyar 258 milyon TL'ydi. 2013'�n 11 ay� itibar�yla SGK'n�n gelirleri 148 milyar 350 milyon TL olarak ger�ekle�ti. Yani 11 ayda beklenen gelirin 7 milyar TL �zerine ��k�ld�.

2013 b�t�esinde 101 milyar 562 milyon TL prim geliri toplamas� beklenen SGK, 2013'�n ilk 11 ay� itibar�yla 105 milyar 563 milyon TL prim geliri toplam�� durumda. Prim gelirlerinin art�r�lmas�nda genel m�d�r�nden en alttaki �al��an�na kadar Sigorta Primleri Genel M�d�rl���'n�n �al��malar� en �nemli rol� oynamakta.

SGK bug�ne kadar �ok y�ksek a��k veren bir kurum olarak bilinirdi. 2013 y�l�nda ise SGK'n�n a���� beklenilenin alt�nda ger�ekle�ti. 2013 y�l�nda 24 milyar 785 TL a��k vermesi beklenen SGK toplad��� primler ve etkin y�netim anlay��� ile birlikte 18 milyar 930 milyon TL a��k verdi. Dolay�s�yla b�t�eye 6 milyar TL'ye yak�n katk� SGK'dan geldi.

EMZ�RME VE CENAZE �DENEKLER� ARTTI

Sigortal�lara �denen cenaze ve emzirme �deneklerinin miktar� her y�l ger�ekle�en T�FE oran�na ba�l� olarak g�ncelleniyor. Bu �er�evede 2014 y�l�nda cenaze �dene�i olarak 4/a (SSK) ve 4/b'lilere (Ba� Kur) cenaze �dene�i olarak 415 TL, emzirme �dene�i olarak ise 103 TL �deme yap�lacak.

GEL�R TEST� YAPTIRMAYANLARA AF VAR, YAPTIRANLARA YOK

Torba kanunda yer almas� kesinle�en ikinci konu, gelir testi yapt�rmas� gerekti�i halde yapt�rmayanlar�n birikmi� bor�lar� ile ilgili. Genel Sa�l�k Sigortas� 1 Ocak 2012 tarihi itibariyle art�k herkes i�in zorunlu oldu ve kapsama al�nd�lar. Sa�l�k hizmetlerinden yararlanmak i�in gelir testi yapt�rarak, belirlenen gelir d�zeyi �zerinden prim �denmesi gerekiyor.

Sa�l�ktan bu �ekilde yararlan�labiliyor. Ne var ki bu sistemde i�ler istenildi�i gibi olmad�. Vatanda�lar�n bir b�l�m� gelir testine girmedi veya test yapt�rmakla beraber belirlenen primlerini �deyemedi. Gelir testine girilmemesi durumunda en �st d�zey olan 257 TL prim borcu her ay i�in birikiyor.

SGK yetkilileri bor� miktar�n� 4 milyar TL olarak ifade ediyorlar. Son bir y�ld�r Genel Sa�l�k Sigortas�nda vatanda�tan toplanan primler giderek d���yor. Vatanda� borcunu �deyemiyor.

3 M�LYON K���N�N SON �ANSI

Gelir testi yapt�rmas� gerekti�i halde yapt�rmayan 3 milyon ki�i oldu�unu ilgililer s�yl�yor. �imdi yeni gelecek olan torba kanunla bu bor�lulara tasar�n�n yasala�t��� andan itibaren �� ay s�re tan�nacak. (Edindi�im bilgilere g�re bu s�re 1 Mart tarihinde ba�layabilir.) Bu �� ay i�erisinde gelir testine girip �demeleri gereken prim miktar� ortaya ��kacak.

Bu miktar geriye y�nelik olarak hesaplanacak. Faiz veya gecikme zamm� uygulanmadan bu miktara 12 taksit imkan� getirilecek. As�l �nemlisi ilk taksiti �deyen ki�i sa�l�k hizmetlerinden yararlanmaya ba�layacak.

�rne�in; ayl�k geliri 357 TL ila 1.071 TL aras�nda olan ve gelir testi yapt�rmayan bir ki�inin, 42.84 TL prim �demesi gerekti�i tespit edilerek bu tutar 01.01.2012'den itibaren i�letilecek. Dolay�s�yla bu ki�iye bug�ne kadar bor�lu olunan 27 ay �zerinden 1.156 TL bor� ��kart�larak bu borcu �demesi i�in 12 taksit imkan� getirilecek.

Ancak geriye d�n�k olarak herhangi bir faiz veya gecikme zamm� uygulanmayacak. 12 taksitin ilkini �deyen sigortal� sa�l�k hizmetlerinden hemen yararlanmaya ba�layabilecek.

BORCUNU �DEMEYENE YOK

Faiz aff� ve taksit imkan� gelir testi yapt�rmas� gerekti�i halde yapt�rmayanlara y�nelik bir d�zenleme olarak hayata ge�iyor. Dolay�s�yla gelir testi yapt�ran, �demesi gereken prim miktar� belli olan fakat bu borcunu �deyemeyen ki�ilere herhangi bir hak tan�nm�� de�il. Bu ki�iler ancak 6183 say�l� Amme Alacaklar�n�n Tahsili Hakk�nda Yasa uyar�nca taksitlendirme yapabilirler.

��S�L�K MAA�I ���N 4 AYLIK SINIR

Torba Kanuna giren ve i�sizlik sigortas�ndan �denek alanlar� ilgilendiren d�zenleme ise i�e iade davas� sonucu i�lerine geri d�nenleri ilgilendiriyor. Buna g�re, ��KUR i�e iade davas�n� kazanarak i�ine geri d�nen i�sizlerden, i�e iade davas� s�resince ald��� i�sizlik �demelerini geri istiyor. Ancak �o�u kez �� Kanunu'nda ivedilikle g�r���lmesi y�n�nde h�k�m bulunmas�na ra�men i�e iade davalar�n�n yedi - sekiz ay s�rd��� g�r�l�yor. Kanun uyar�nca i�e iade sonras� i�ine geri d�nen ki�i en fazla d�rt ayl�k s�re i�in bo�ta kald��� s�renin �cretini alabiliyor. Dolay�s�yla en fazla 4 ayl�k �cretini i�verenden alabilen i�sizden, davan�n s�rd��� yedi - sekiz ayl�k s�rece ald��� i�sizlik �dene�i geri al�n�yordu.

��KUR'un bu uygulamas�n�n de�i�tirilmesi y�n�ndeki d�zenleme Torba Kanun tasar�s�na girdi. Torba Kanun Meclis'ten ge�tikten sonra ��KUR i�e iade davas� sonucu i�ine geri d�nen i�sizden en fazla 4 ayl�k s�re i�in �denen i�sizlik paras�n� geri alabilecek. Yarg� kararlar� sonras� zaten bu �ekilde uygulanan d�zenlemenin kanunla d�zenlenmesi i� mahkemelerinin i� y�k�n� de azaltacakt�r.