• Anasayfa
• G�ndem
• Ekonomi
• Spor
• Bilim-Teknoloji
• Sa�l�k
• K�lt�r-Sanat
• Ya�am
• Hava Yol Kesinti

Reklam

HABER ARA

-- T�m Kategoriler -- G�ndem Ekonomi Spor Bilim-Teknoloji Sa�l�k K�lt�r-Sanat Ya�am Hava Yol Kesinti Geli�mi� Arama

B�Z� TAK�P ED�N

 

ANKET

T�m Anketler

M�zik Teliflerini elinde tutanlar� temsil eden dernekler alaca��na �ahin, verece�ine karga m�? �nternet'in ilk g�nlerinden bu yana en �nemli konular�n ba��nda “telif haklar�” geliyor. M�zik eserlerinin teliflerini elinde tutan T�rkiye'de ve D�nya'da bu konuda pek �ok dava a�t�lar, web sitelerine tehditler ya�d�rd�lar ya da M�yap'�n (M�zik yap�mc�lar� derne�i) yapt��� gibi siteleri kapatt�rd�lar.

Ama bu sefer dernekler zan alt�nda. Sanat��lar, derneklerin toplad�klar� telif haklar�n� da��t�rken, sistemli davranmad�klar�ndan ve hak yediklerinden �ikayet ediyorlar.

T�rkiye'ye bak�ld���nda, 2005 y�l�nda M�yap taraf�ndan yap�lan ve daha sonra T�rk internet sistemini tehdit edecek kapatma k�t� al��kanl���na yol a�an site kapatmalar�ndan sonra, T�rk Mobil operat�rlerden bu konuda bir ��z�m geldi. Firmalar cep telefonlar�ndan indirilen m�zik eserleri i�in telif �demeye ba�lad�lar. Ama as�l �nemli yakla��m, TTnet'den geldi ve telif sahipleri ile masaya oturup bir anla�ma yapt�. Bu anla�man�n hacmi de �ok milyonlu bir rakam.

Bu anla�ma ile TTnet, abonelerine �cretsiz m�zik dinleme olana�� verirken, dinlenilen m�ziklerin teliflerini sekt�r�n derneklerine �demeye ba�lad�. Biz de sorun b�y�k oranda bitti zannettik.

Ancak, ge�ti�imiz g�nlerde Bodrum'da Burhan �a�an'la kar��la�t���m�zda, olay�n bir de ba�ka y�n� oldu�unu g�rd�k. Haberin giri� k�sm�nda da not etti�imiz gibi, bu derneklerin telif haklar� konusunda �ok y�rt�c� olmalar�na kar��n, da��t�m konusunda ayn� hassasl��� g�stermediklerinden �ikayet var. �stelik bu konuda �ikayet eden sadece �a�an da de�il.

Burhan �a�an, kendi eserlerinin TTnet �zerinde 400.000 civar� indirildi�ini, ama bununla orant�l� telif hakk� alamad���n� s�yl�yor. Paran�n bu dernekler taraf�ndan da��t�lmas�ndaki hakkaniyet olmad���n� iddia ediyor.

Bunun nedeni, telif haklar�n�n da��t�m�nda, “indirme adedi ba��na” yerine ba�ka bir sistem olu�turulmas�. Bu sistemde, alb�mlerinin sat�� say�s�n�n belli bir rakam�n �st�nde ��kmas�na g�re yorumcular�n ayr�ld���n� ve buna g�re 70 ki�inin asil ve di�erlerinin yedek �eklinde ayr�ld���n� s�yl�yor. Telif haklar�n�n bir havuza topland���n� belirten �a�an, bu havuzdaki paradan asil olanlara daha �ok para verildi�ini, yedek olanlara ise 1000-2000 TL gibi komik rakamlar da��t�ld���n� belirtiyor ve sadece TTnet'ten �ok milyonlu TL geldi�ini hat�rlat�yor. �zellikle M�yorbir[1] (M�zik Yorumcular�) Derne�inden �ikayet eden �a�an'�n bize anlatt�klar� �u �ekilde;

Muhabir: Burhan Bey, siz �nl� sanat��lar�m�zdan birisiniz. Fiziksel ortamda dinleniyorsunuz ama �nternet �zerinde de bir�ok eseriniz yer al�yor. Ancak bir �ikayetiniz varm�� diye duyuyoruz. �nternet �zerinde yay�nlanan ve telifleri al�nabilen m�zik yay�nlar�ndan, siz hakk�n�z olan paray� alam�yormu�sunuz. Bunu bize anlat�r m�s�n�z?

Burhan �a�an: �imdi ��yle s�yleyeyim, bu �ikayetimiz sadece benimle kalan bir �ikayet de�il. Di�er sanat��lar, sanat��lar�n yan�nda yap�mc�lar da muzdarip. Biz Muyorbir'in as�l �yeleriydik. Bu as�l ve yedek �ye konusu da benim hep beynimi kurcalam��t�. “As�l olman�n kriteri ne olmas� gerekiyor?” �eklinde.

�imdi kriter olarak diyor ki; 400.000 tane kaset satacaks�n. Ben �u ana kadar yirmi milyona yakla��k say�da kaset satm�� bir insan�m. T�rkiye’de M�yorbir denilen bir yap� var. Bu yap�n�n da kurucu �yeleri yine bizdik. Sonradan ald�lar bizden, bir de�i�im yapt�lar. Ben 25 senelik hem sanat��, hem yap�mc� olarak, yetmi�’e yak�n yap�t� olan bir �irket olarak �yeyim. Ama bizi yedek �ye yapt�lar.

Sen yedek �yeyi nas�l tespit ediyorsun? Asil �yeyi nas�l tespit ediyorsun? �imdi sen hak ve hukuk arayan bir dernek kuruyorsun ve bunu devletin eli ile kuruyorsun. Orada 70 insan� asil �ye olarak g�steriyorsun, 140 tane daha �yen var bunlar� da yedek olarak g�steriyorsun. Sonra sen benim hakk�m� topluyorsun, orada bir havuz var, havuza koyuyorsun benim hakk�m�, 70 ki�iye da��t�yorsun.

�imdi sen 70 ki�iye da��t�rken senin kriterin nedir nas�l da��t�rs�n? Ben s�yleyeyim art�k ortada b�y�k bir haks�zl�k var. Ad�na ne dersen de, b�y�k bir haks�zl�k vard�r. Bu haks�zl��a art�k devlet de ortakt�r. Yani turizm bakan� Ertu�rul Bey'e de sesleniyorum, �imdi burada yap�mc�lar�n hakk�n� derken, bizim burada hem sanat��l�k hakk�m�z vard�r, hem yap�mc�l�k hakk�m�z vard�r. Sen buradan mesela Ttnet denilen �irketten ka� milyon TL al�yorsunuz. Bunu a��klas�nlar.

Muhabir: Peki bundan ben �unu anlayamad�m okuyucular�m�za aktarmak a��s�ndan soruyorum TTnet kullan�c�lar�n�n �cretsiz indirdi�i b�t�n o m�ziklerin paras�n� bu derneklere �d�yor ama o dernekler, bu paralar�n sadece 70 ki�iye mi aktar�yor?

Burhan �a�an: Evet tabi 70 ki�iye aktar�yorlar yani i�te ben de bunu diyorum.

Muhabir: Yedeklere aktarm�yorlar, asiller aktar�yorlar �yle mi?

Burhan Cacan: Asil olman�n kriteri yok. Asil olmaksa benim gibi bir yap�mc�n�n i�inde olmas� laz�m. Ben 70 yak�n bir yap�t� olan bir insan�m ve art� sanat�� haklar�m var ve art� �ark�s� olan burada TTnet’e girdi�iniz zaman �u son kasetim 400 bin adet t�klanm��. Ama i�te kendilerine g�re bir �eyler yap�yorlar.

Muhabir: Peki t�klama oran�nda payla��m yok mu?

Burhan �a�an: 25 kr�. Para yok. Geliyor o paray� TTnet'ten al�yorlar. Sonra bu paralar�n hepsini 70 ki�iye da��t�yorlar. Bak art�k bilmiyoruz, onu da ara�t�raca��z. Y�ll�k 100 milyon dolar para toplan�yorsa yeni 100 trilyon bu para 70 ki�iye da��t�l�yorlarsa, burada sorun var. Yedek �yelere de susturma pay� veriyorlar.

Muhabir: Ne kadar o?

Burhan Cacan: ��te 1 milyar 2 milyar.

Muhabir: Sizin bu kadar �ok t�klanm�� diyorsunuz.

Burhan �a�an: Ya benim bir par�am 2,5 milyon defa t�klanm��. Sen bu benim param� al�p kime veriyorsun karde�im. Sen alm��s�n orada bir �irket kurmu�sun, burada �ok af edersin art�k a�z�m� bozmak istemiyorum simdi oradaki o gurubun i�erisinde toplam��s�n, 70 ki�iye, yetmi� tane adama..

Yani K�lt�r Bakanl���na buradan sesleniyorum, ben yar�n bir g�n dilek�emi de yazaca��m “sen kimin ad�na paray� veriyorsun?”. Sen devletsin senden gelmi� ruhsat�n� alm�� insanlar�n haklar�n� orada gasp ediyorlar ve bunu da orada kimse konu�am�yor.

Muhabir: Anl�yorum. Peki siz bunu M�yorbir ile konu�tunuz mu?

Burhan �a�an: Tabi can�m. Muhatap alm�yorlar. Resmen 70 ki�i orda biraya gelmi� para geliyor ve onlar istedi�i insanlara paray� da��t�yorlar. Bir de �eylerini bulmu�lar.. Bak�n ben oran�n �yesiyim, benim otelime geldiler, �ye olmuyorsun diye tuttular, beni mahkemeye verdiler ve benim otelimde �al�nan m�ziklerden y�ll�k 600.000 lira param� al�yorlar. Tamam dedim benim otelde de m�zik �al�nm�yor..

T�rkiye’nin her taraf�nda �al�nan m�ziklerden oraya para ak�yor ve bu para nereye gidiyor ve bunun vergisi yok �uyu yok buyu yok, d���nebiliyor musunuz?

Muhabir: Peki mahkemeye vermeyi d���n�yor musun?

Burhan �a�an: Tabi verece�iz. Ya b�yle bir hakk�, san nas�l 70 ki�iye da��t�rs�n. Nerede bunu yedek �yeli�i kriteri? Nedir bana bunu a��klas�nlar. Yok 200 bin satacaks�n ya ben 20 milyon alb�m satm���m karde�im.. 20 milyon satm�� bir firma olarak sen beni nas�l yede�e al�yorsun? Peki as�l �yenin ka� tanesi gelsin 100 tane satmam�� asil �ye yapm��s�n?

Muhabir: Peki biz m�zik telif�ilerinin site kapatmalar� ile ilgili sorunlar�n� biliyorduk �imdi bunu da ��rendik. Konuyu daha derin ara�t�r�yor olaca��z. Te�ekk�r ederiz..