Do�u Perin�ek ile �svi�re h�k�meti aras�nda hukuk, tarih, ifade �zg�rl��� ve soyk�r�m gibi hassas konular� i�eren dava, Avrupa'n�n en y�ksek mahkemesinin son karar mercii olan B�y�k Daire'de g�r�ld�. Duru�maya taraflar �svi�re ve Perin�ek'in yan� s�ra, T�rkiye, Ermenistan ve Fransa da kat�ld�.
Perin�ek, duru�man�n ard�ndan ilk de�erlendirmesini Al Jazeera T�rk'e yapt�; "Avrupa hukukuna uygun karar ��kacak" dedi. "Avrupa'da T�rkleri soyk�r�mc� g�steren �nyarg�lar bitmi�tir" diyen Perin�ek, T�rk ve M�sl�manlara ho�g�r�n�n AB'de bar��a e�it oldu�unu s�yledi.
�svi�re'nin avukat� ise "Bu ifade �zg�rl��� davas� de�il. Biz �svi�re olarak ifade �zg�rl���n�n kalbindeyiz" diye konu�tu.
PER�N�EK: AVRUPA'NIN �ZG�RL��� ���N BURADAYIZ
Do�u Perin�ek, duru�mada s�zlerine "Avrupa'n�n �zg�rl��� i�in buraday�z" diyerek ba�lad�. "2. Daire, Ermeni Patri�i dahil herkesin �zg�rce konu�mas�na g�vence sa�lam��t�r" diyen Perin�ek, "Ermenilere hakaret veya husumet i�eren tek s�zc���m� bulamazs�n�z" diye devam etti.
"BIRAKIN ONLAR DA KONU�SUN"
Ermenilerin de mazlum kavram� i�inde olduklar�n� s�yleyen Perin�ek, "B�rak�n onlar da konu�sun. Biz Avrupa'da bar�� ve karde�lik i�in buraday�z" dedi.
AVUKATI: M�VEKK�L�M ASLA ERMEN�LERE KAR�I NEFRET� TE�V�K ETMED�
Do�u Perin�ek'in avukat� Mehmet Cengiz, Perin�ek'in �svi�re'de yapt��� konu�malar� Almanya ve Fransa'da da yapt���n� ama b�yle bir davaya maruz kalmad���n� s�yledi.
Perin�ek'in avukatlar�ndan Avrupa hukuku uzman� �ngiliz Profes�r Laurent Pech, "M�vekkilim asla Ermenilere kar�� nefreti te�vik etmedi. 1915 sonras� su�lar i�lendi�ini inkar etmedi" dedi.
�SV��RE: SOYKIURIMI �NKAR, KAMU D�ZEN�N� TEHD�T EDER
�svi�re taraf�n�n avukat� Daniel Th�rer, A�HM 2. Daire'nin yasak ve siyasi ayr�mlar� tam olarak �izemedi�ini savundu. "Perin�ek, soyk�r�m ve insanl��a kar�� su�u me�rula�t�ran bir konu�ma yapmakla su�lanm��t�r" diyen Th�rer, "Soyk�r�m ve insanl��a kar�� su�lar� inkar, ba�kalar�n�n haklar�n� ihlal eder ve kamu d�zenine tehdittir" diye konu�tu.
"HOLOKOST'LA ALAKASI YOK"
Davaya T�rkiye'yi temsilen kat�lan Avukat Stefan Talmon, "Tarihle ilgili g�r�� belirtmenin yasal hak oldu�u defalarca T�rkiye'ye kar�� davalarda bizzat bu mahkemece kararla�t�r�ld�. Bu dava ile Holokost'u inkar aras�nda bir alaka yoktur. Holokost tarihi bir ger�ektir" dedi.
Talmon, "Baz� Ermeniler ifadeleri sayg�s�zca bulabilir ama ifade �zg�rl��� sadece baz� topluluklar�n hassasiyetlerine dayanmamaktad�r" diye konu�tu.
GEORGE CLOONEY'N�N E�� DE DURU�MADA AVUKATLIK YAPTI
Perin�ek'in temyiz duru�mas�nda, daha �nce eski Ukrayna Ba�bakan� Yuliya Timo�enko ve Wikileaks Edit�r� Julian Assange gibi isimleri savunmas�yla dikkat �eken, ayn� zamanda �nl� akt�r George Clooney'nin e�i Avukat Amal Alamuddin Clooney de davaya m�dahil olan Ermenistan'�n hukuk ekibinde yer ald�.
AMAL CLOONEY: OSMANLI S�Z VERM��T�
Ermenistan taraf� ad�na konu�an Avukat Amal Clooney, A�HM 2. Daire'nin karar�ndaki en vahim hatas�n�n, Ermenilerin y�z y�l �nce �ekti�i ac�lar�n g�z ard� edilmesi oldu�unu s�yledi.
Amal Alamuddin Clooney, duru�mada yapt��� konu�mada, A�HM'nin 2'nci Dairesi'nin belgelere gerek duymad���n� ya da �ahit dinleme zahmetinde bulunmad���n� s�yledi. 1920'de Osmanl�'n�n Sevr Anla�mas�'nda katliamlar�n sorumlular�n� yarg� kar��s�na ��karma s�z� verdi�ini s�yleyen Clooney, Ermenistan'�n ifade �zg�rl���n� s�n�rland�rmak i�in de�il, aksine ifade �zg�rl���n� de savunmak i�in davaya m�dahil oldu�unu dile getirdi.
Ermenistan temsilcisi Geoffrey Robertson ise "Perin�ek'in tart��maya katk�da bulunmak i�in de�il �svi�re yasaklar�na meydan okumak i�in konu�tu�unu" s�yledi.
DAVANIN GE�M���
Davan�n ge�mi�i, �svi�re'de 2005 y�l�nda ��kar�lan "Ermeni soyk�r�m�n�n ink�r edilmesini yasaklayan" yasaya dayan�yor. Perin�ek, y�r�rl��e girmesinin ard�ndan yasaya meydan okumak i�in �svi�re'ye gitti, burada �� kentte kat�ld��� konferanslarda "Ermeni soyk�r�m� emperyal bir yaland�r" temal� konu�malar yapt�. �svi�re'nin Winterthur kentinde d�zenlenen panel s�ras�nda, Winterthur Savc�s�'n�n talimat�yla ifadesi al�nmak �zere g�zalt�na al�nd�. �svi�re mahkemelerince 90 g�n hapse mahk�m edildi. Mahkumiyet karar� ertelendi.
ADALET BAKANI BOZDA�: AB DE�ERLER� �NKAR ED�LM�� OLUR
Adalet Bakan� Bekir Bozda�, "T�rkiye'yi ifade h�rriyeti, bas�n h�rriyeti �zerinden ele�tiren AB'nin, Avrupa Konseyi'nin ve di�er bat�l� yetkililerin �svi�re'deki ifade h�rriyetini ret ve inkar eden bu yasal d�zenleme kar��s�nda sessiz kalmalar�n� k�n�yorum ve yad�rg�yorum" diye konu�tu.
"E�er B�y�k Daire, �svi�re'nin temyiz talebini kabul ederse, Avrupa Birli�i'nin �zerinde y�kseldi�i b�t�n de�erlerin inkar� anlam�na gelir" diyen Bozda�, "B�y�k Daire'nin ret y�n�nde karar verece�ine olan inanc�m� ifade etmek istiyorum. Aksi y�nde bir karar, AB'nin �zerinde y�kseldi�i de�erlerin iflas� anlam�n� ta��r" diye konu�tu.
DURU�MAYI �ZLEYEN BAYKAL: �NEML� HUKUK� YANSIMALARI OLACAK
Duru�may� izleyenler aras�ndaki eski CHP Genel Ba�kan� Deniz Baykal, duru�ma �ncesi Al Jazeera'ye yapt��� de�erlendirmede �unlar� s�yledi:
"�nemli hukuki yans�malar� olacak bir dava. Bizim burada olmam�z da konuya T�rkiye'nin ilgisinin bir g�stergesidir. A�HM daire karar� do�rultusunda bir karar ��kmas�n� bekliyoruz. D���nce �zg�rl��� y�n�nde al�nacak bir karar �nemlidir."
AKP Milletvekili Ahmet Berat �onkar da,"�fade �zg�rl���, T�rkiye olarak her zaman savundu�umuz bir de�er. Avrupa bu davada bir g�r���n bask�lanmas� tehdidiyle kar�� kar��yad�r. Biz burada ifade �zg�rl���ne destek i�in bulunuyoruz" dedi.
BUG�NE KADAR NELER YA�ANDI?
Perin�ek, �svi�re'nin 9 Mart 2007'de verdi�i bu cezan�n ard�ndan 2008'de Avrupa �nsan Haklar� Mahkemesi'ne (A�HM) ba�vurdu. Mahkeme 17 Aral�k 2013'te ald��� kararda �svi�re'nin, Perin�ek'in ifade �g�rl���n� ihlal etti�ine h�kmetti. A�HM, Perin�ek'in ifade �zg�rl���n� vurgulay�p �u ifadeleri kulland�:
"Ba�vuran�n s�z� edilen olaylar�n ma�durlar�n� hor g�r�c� ifadeler kulland��� da belirlenmemi�tir. Mahkeme bu durumda ba�vuran�n, hassas ve pek de ho�a gitmeyen konular� tart��ma hakk�n� k�t�ye kullanmad��� kanaatindedir. Bu hakk�n serbest�e kullan�lmas�, ifade �zg�rl���n�n temel unsurlar�ndan biri olup; demokratik, ho�g�r�l� ve �o�ulcu toplumu totaliter veya dikta y�netimlerinden ay�rmaktad�r."
�svi�re Mart 2014'te A�HM'in karar�na itiraz edip temyiz i�in ba�vurudu. A�HM'in be� yarg��tan olu�an mahkeme heyeti, temyiz ba�vurusunun 17 �yeli B�y�k Daire taraf�ndan de�erlendirilmesini kararla�t�rd�.
A�HM B�Y�K DA�RE
1998'de devreye giren A�HM B�y�k Daire, �imdiye kadar 2129 temyiz davas�n� g�rd�.
Bunlardan y�zde 40'� h�k�metlerin, y�zde 56's� ise bireysel ba�vurular oldu.
A�HM B�y�k Daire ba�vurular�n sadece 110'unun kabul etti.
DAVA, AVRUPA'DA �FADE �ZG�RL���N�N EN KR�T�K DAVALARINDAN B�R� HAL�NE GELD�
Dava, g�n�m�zde 2003'te Holokost'un boyutunu sorgulayan kitab� y�z�nden hapse mahk�m edilen Roger Garaudy'nin davas� gibi Avrupa'da ifade �zg�rl���n�n en kritik davalar�ndan biri haline geldi.
Perin�ek Al Jazeera'ye verdi�i s�yle�ide davay�, "Yani burada Do�u Perin�ek'e �zg�rl�k, T�rklere �zg�rl�k falan de�il. Sonu� itibariyle b�t�n Avrupa yurtta�lar�na �zg�rl�k. '��nk� �unu s�yleyemezsin, bunu s�yleyemezsin gibi bir dayatma olmaz' s�zleriyle yorumlam��t�. ���i Partisi lideri, "Ermeni soyk�r�m� olmu�tur olmam��t�r tart��mas� tarih�ilerin ve toplumun yapaca�� bir tart��ma ama 'Sen bunu s�yleyemezsin sus'. Bu hukukta b�yle bir �ey yok. Nitekim A�HM'de bu davay� kazand�k. �imdi B�y�k Daire'ye geldi olay. B�y�k Daire'de de kazanaca��z. Yani sonu� itibariyle 'Avrupa'da Ermeni soyk�r�m� olmam��t�r, bu bir emperyalist yaland�r s�ylemi �zg�rle�irken, Avrupa'ya da �zg�rl�k g�t�rm�� oluyoruz biz Do�ulular' diye konu�mu�tu.





