• Anasayfa
• G�ndem
• Ekonomi
• Spor
• Bilim-Teknoloji
• Sa�l�k
• K�lt�r-Sanat
• Ya�am
• Hava Yol Kesinti

Reklam

HABER ARA

-- T�m Kategoriler -- G�ndem Ekonomi Spor Bilim-Teknoloji Sa�l�k K�lt�r-Sanat Ya�am Hava Yol Kesinti Geli�mi� Arama

B�Z� TAK�P ED�N

 

ANKET

T�m Anketler

T�rkiye Cumhuriyet Merkez Bankas� (TCMB), H�k�mete g�nderdi�i mektupta, "Enflasyonun y�zde 5 hedefine kal�c� olarak indirilebilmesi i�in b�t�n kurumlar�n son y�llarda g�sterilen �abay� kararl� bir duru�la s�rd�rmesi �nem ta��maktad�r" ifadesi kullan�ld�.

ENFLASYON Y�KSEL�NCE MEKTUP GELD�

Merkez Bankas�, y�zde 5 olarak hedeflenen 2015 enflasyonunun y�zde 8,81 ��kmas� nedeniyle h�k�mete a��k mektup g�nderdi.

H�k�met ad�na Ba�bakan Yard�mc�s� Mehmet �im�ek'e g�nderilen mektupta 10 Aral�k 2014 tarihinde yay�mlanan "2015 Y�l�nda Para ve Kur Politikas�" ba�l�kl� temel politika metninde belirtildi�i gibi 2015 y�l� i�in enflasyon hedefinin h�k�metle beraber y�zde 5 olarak belirlendi�i an�msat�ld�.

"HEDEF�N �ZER�NDE KALDI"

Temel politika metninde, y�l sonunda enflasyonun hedeften belirgin olarak (her iki y�nde de 2 puandan daha fazla) sapmas� halinde h�k�mete bir "a��k mektup" yaz�laca��n�n ifade edildi�i mektupta, 2015 y�l sonunda enflasyonun y�zde 8,81 d�zeyinde ger�ekle�ti�i ve hedefin belirgin olarak �zerinde kald��� belirtildi.

Enflasyonun hedeften sapmas�n�n nedenleri ile hedefe ula�mak i�in al�nan ve al�nmas� gereken �nlemlerin a��kland��� mektupta, 2015 y�l�n�n ilk Enflasyon Raporu'nda (ER 2015/I) y�l sonu i�in �ng�r�len enflasyon tahmininin orta noktas� y�zde 5,5 olarak belirtildi�i an�msat�ld�.

Mektupta, ancak, y�l i�inde s�z konusu tahmine ili�kin varsay�mlarda g�zlenen sapmalar ve enflasyon dinamiklerini etkileyen geli�meler sonucunda y�l sonunda enflasyon belirsizlik aral���n�n �zerinde ger�ekle�ti�i kaydedildi.

D�V�Z B�R�KT�RME VE F�YATLAR ARTTI

2015 y�l�nda enflasyonun hedefin �zerinde ger�ekle�mesinde etkili olan temel unsurlar�n ba��nda d�viz kurunda kaydedilen birikimli art��lar ve g�da fiyatlar�n�n y�ksek seyri geldi�i i�aret edilen mektupta, �u de�erlendirmelere yer verildi:

"Gerek g�da gerekse d�viz kuru kaynakl� bask�lar�n ge�mi� d�nemlere k�yasla uzun s�rmesi, do�rudan etkilerin yan�nda beklentileri de olumsuz y�nde etkileyerek enflasyon e�ilimini g��lendirmi�tir. T�FE enflasyonunun y�ksek seyri ba�ta hizmetler olmak �zere geriye d�n�k endeksleme davran���n�n g��l� oldu�u gruplarda enflasyonun y�ksek seviyede kalmas�na yol a�maktad�r. K�resel para politikalar�na dair belirsizliklerin artt��� 2013 y�l�n�n ortalar�ndan itibaren geli�mekte olan �lke para birimlerinde belirgin de�er kay�plar� ya�anm��t�r. Bu g�r�n�m�n 2015 y�l�nda da s�rmesine ek olarak i� belirsizliklerin de etkisiyle 2015 y�l�nda T�rk liras� d�viz kuru sepeti kar��s�nda yakla��k y�zde 20 de�er kaybetmi�tir. De�er kayb�n�n do�rudan (birincil) etkileri temel mal fiyatlar� kanal�yla �ekirdek enflasyon �zerinde belirgin bi�imde izlenmi�tir. Nitekim temel mallar 2015 y�l sonu itibar�yla T�FE enflasyonuna en y�ksek katk� yapan alt grup olmu�tur. D�viz kurunda g�zlenen art��lar�n birikimli olarak y�ksek bir d�zeye ula�mas�, g�da ve hizmet gruplar�nda da etkisini g�stermi�tir.

Beklentiler ve fiyatlama davran���ndaki bozulmayla birlikte bu gruplar�n enflasyonunda T�rk liras�ndaki de�er kayb�n�n ikincil etkileri de izlenmi�tir. Ba�ta uluslararas� petrol fiyatlar� olmak �zere ithalat fiyatlar�ndaki belirgin d����e ra�men, d�viz kuru geli�melerinin enflasyona etkisi 2015 y�l sonu itibar�yla yakla��k 3 puana ula�m��t�r. Enflasyonun �ng�r�len seviyenin �zerinde kalmas�nda bir di�er etken olan g�da grubu y�ll�k enflasyonu y�zde 10,9 ile hedefle uyumlu d�zeylerin olduk�a �zerinde ger�ekle�mi�tir. G�da fiyatlar� y�l genelinde yemek hizmetleri kanal�yla hizmet enflasyonunu da olumsuz y�nde etkilemi�tir. 2015 y�l�nda elektrik, do�algaz, alkoll� i�ecekler ve t�t�n gibi y�netilen fiyatlar�n enflasyona olan net etkisi ise 2015 Ocak Enflasyon Raporu'nda sunulan enflasyon tahminiyle uyumlu d�zeylerde ger�ekle�mi�tir."

SIKI DURU� S�RMEL�

Sonu� olarak, para politikas�ndaki s�k� duru� ve al�nan makro ihtiyati tedbirlerin katk�s�yla yurt i�i talep ve kredi b�y�mesinin kontrol alt�nda tutuldu�u 2015 y�l�nda ithalat fiyatlar�nda g�zlenen belirgin azal��a ra�men enflasyonun hedefin �zerinde ger�ekle�mesinde d�viz kuru ve g�da fiyatlar�ndaki geli�meler ile beklentilerdeki bozulmaya ba�l� olarak enflasyon e�iliminin g��lenmesinin belirleyici oldu�u vurgulanan mektupta, buna kar��l�k son d�nemde petrol fiyatlar�ndaki d���� e�iliminin s�rmesi ve d�viz kurlar�n�n nispeten istikrarl� bir g�r�n�m arz etmesi 2016 y�l�nda enflasyonda �ng�r�len d���� s�recini destekleyecek �nemli geli�meler olarak de�erlendirildi.

Mektupta, ancak, asgari �crette 2016 y�l� i�in yap�lan y�ksek oranl� ayarlaman�n gelecek d�nemde enflasyon �zerinde yans�malar�n olaca�� vurguland�.

HEDEFE ULA�MAK ���N ALINAN �NLEMLER

Merkez Bankas�, T�rk liras�ndaki birikimli de�er kayb�n�n enflasyon ve enflasyon bekleyi�leri �zerindeki olumsuz etkilerini s�n�rlamak i�in 2015 y�l� genelinde s�k� para politikas� duru�u sergiledi�ine i�aret edilen mektupta, bu �er�evede mart ay�ndan itibaren bir hafta vadeli repo ihale faiz oran�n�n y�zde 7,5; gecelik bor� verme faizinin y�zde 10,75 ve gecelik bor�lanma faizinin y�zde 7,25 oran�nda sabit tutuldu�u an�msat�ld�.

Mektupta, �unlar aktar�ld�:

"Di�er taraftan, likidite politikas� s�k�la�t�r�lm�� ve marjinal fonlaman�n toplam Merkez Bankas� fonlamas� i�indeki pay� art�r�larak ortalama fonlama faizi kademeli olarak y�kseltilmi�tir. B�ylelikle, Mart 2015 itibar�yla y�zde 7,8 civar�nda belirlenen ortalama fonlama faizi, 2016 Ocak ay� itibar�yla y�zde 8,9 civar�na �ekilmi�tir. Ayr�ca y�l genelinde, s�k� likidite politikas� duru�una ba�l� olarak BIST gecelik repo faizlerinin koridorun �st s�n�r�na yak�n d�zeyde olu�mas� sa�lanm��t�r. �n�m�zdeki d�nemde �cret geli�melerinin ve k�resel piyasalardaki belirsizliklerin enflasyon beklentileri ve fiyatlama davran��lar� �zerindeki etkileri ile enerji ve i�lenmemi� g�da fiyatlar�ndaki oynakl�klar dikkate al�narak, likidite politikas�ndaki s�k� duru� gerekli g�r�len s�re boyunca korunacakt�r.

Merkez Bankas�n�n uygulad��� s�k� para politikas�n�n ve BDDK'n�n konut hari� bireysel kredilere y�nelik y�r�rl��e koydu�u makro ihtiyati uygulamalar�n�n da etkisiyle finansal olmayan kesime kulland�r�lan kredilerin y�ll�k b�y�me oran� 2015 y�l�nda kur etkisinden ar�nd�r�lm�� olarak hesapland���nda y�zde 13,6'ya gerilemi�tir. 2014 y�l� ilk �eyre�inden itibaren ticari krediler, t�ketici kredilerine g�re daha h�zl� b�y�mektedir. Kredi b�y�mesi ve kompozisyonundaki bu geli�melerin dengelenme s�recine ve finansal istikrara katk� yapman�n yan� s�ra, son d�nemdeki maliyet geli�melerinin enflasyon �zerindeki etkilerini s�n�rlay�c� y�nde etki yapaca�� de�erlendirilmektedir."

Mektupta, Merkez Bankas�n�n, faiz ve T�rk liras� likidite politikas�n�n yan� s�ra d�viz likiditesini dengeleyici ve finansal istikrar� destekleyici politika ara�lar�n� kullanmaya devam etti�i belirtildi.

2015 y�l�nda d�viz likiditesine ili�kin olarak; d�viz sat�m ihalesi tutarlar�n�n daha esnek bir �ekilde belirlenmeye ba�land���, rezerv opsiyonu katsay�lar�nda (ROK) ve T�rk liras� zorunlu kar��l�klara �denen faizlerde finansal sisteme d�viz likiditesi sa�layacak �ekilde d�zenlemeler yap�ld��� ve bankalar�n D�viz Depo Piyasas�nda kendilerine tan�nan bor�lanma limitleri �er�evesinde Merkez Bankas�ndan alabilecekleri d�viz depolar�n�n faiz oranlar�n�n kademeli olarak d���r�ld��� hat�rlat�lan mektupta, ayr�ca, a�ustos ay�nda yay�nlanan yol haritas� �er�evesinde, bankalar�n Merkez Bankas� nezdindeki d�viz ve efektif piyasalar�nda i�lem yapma limitlerinin y�kseltildi�i aktar�ld�.

Mektupta, �u ifadelere yer verildi:

"B�ylelikle, bankalara tahsis edilen depo limitleri ile ROM kapsam�nda Merkez Bankas�nda bulundurulan alt�n ve d�viz varl�klar�n�n toplam�n�n bankalar�n gelecek bir y�ldaki yurt d��� bor� �demelerinin tamam�n� fazlas�yla kar��layabilecek seviyeye ula�mas� sa�lanm��t�r. 2014 y�l� sonundan itibaren T�rk liras� �ekirdek y�k�ml�l�kleri desteklemek ve yabanc� para �ekirdek olmayan y�k�ml�l�klerde vade uzat�m�n� te�vik etmek amac�yla yabanc� para zorunlu kar��l�klarda ve T�rk liras� zorunlu kar��l�klara �denen faizlerde bir dizi d�zenleme yap�lm��t�r. S�z konusu �nlemler sonucunda yabanc� para y�k�ml�l�klerin vadesi uzarken, kredi/mevduat oran�ndaki art�� e�ilimi durmu�tur. A�ustos ay�nda a��klanan yol haritas�nda bu do�rultuda al�nacak ilave �nlemler duyurulmu�tur. Faiz ve T�rk liras� likiditesi politikalar�n�n yan� s�ra, d�viz likiditesini dengelemeye ve finansal istikrar� desteklemeye y�nelik s�z konusu politikalar, T�rkiye ekonomisinin olas� d�� �oklara kar�� direncini destekleyerek �n�m�zdeki d�nemde ya�anabilecek k�resel belirsizliklerin enflasyon ve makro ekonomik istikrar �zerindeki olumsuz etkilerini �nemli oranda s�n�rlayabilecektir. Enflasyonu d���rmeye odakl� ve kararl� bir politika duru�u alt�nda, enflasyonun y�zde 5'lik hedefe kademeli olarak yak�nsayaca��; 2016 y�l�nda y�zde 7,5'e; 2017 y�l�nda ise y�zde 6'ya geriledikten sonra 2018 y�l�nda y�zde 5 d�zeyinde istikrar kazanaca�� �ng�r�lmektedir. Enflasyon g�r�n�m� �zerindeki riskler 2016 Ocak Enflasyon Raporu'nda analiz edilmi�tir."

"ON YILLIK TECR�BE ENFLASYONLA M�CADELEN�N KOLLEKT�F B�R �ABA GEREKT�RD���N� G�STERD�"

Mektupta, son y�llarda ya�anan �nemli d�� �oklara ra�men uygulanan politika �er�evesinin enflasyon ve enflasyon beklentilerindeki bozulmay� s�n�rl� seviyelerde tutabildi�ini vurguland�.

Gelinen noktada fiyat istikrar�na ula��ld���n� ifade etmenin m�mk�n olmad��� de�erlendirilen mektupta, "Enflasyon hedeflemesinde elde edilen on y�ll�k tecr�be enflasyonla m�cadelenin kolektif bir �aba gerektirdi�ini g�stermi�tir. Kamu gelirler ve �cret politikalar� ile g�da fiyatlar�na dair yap�sal unsurlar enflasyonla m�cadelenin �nemli bir par�as�d�r. Ayr�ca, basiretli bor�lanmaya y�nelik makro ihtiyati �nlemler de dengeli b�y�meye katk� vermek yoluyla enflasyonla m�cadele i�in elveri�li bir zemin olu�turmaktad�r" ifadeleri kullan�ld�.

Mektupta, dolay�s�yla, enflasyonun y�zde 5 hedefine kal�c� olarak indirilebilmesi i�in b�t�n kurumlar�n son y�llarda g�sterilen �abay� kararl� bir duru�la s�rd�rmesinin �nem ta��d���na i�aret edildi.

Merkez Bankas�n�n 2016 y�l�nda enflasyonla m�cadele konusunda �zerine d��eni yapmaya devam edece�i belirtilen mektupta, �unlar kaydedildi:

"Son d�nemlerde �ekirdek enflasyonun birikimli kur geli�melerine ba�l� olarak hedefin olduk�a �zerinde seyretmesi ve asgari �crete dair geli�meler enflasyon beklentilerinde kayda de�er bir bozulmaya neden olmu�tur. Merkez Bankas� fiyatlama davran��lar�n� yak�ndan takip etmekte ve enflasyon g�r�n�m�ndeki bozulmay� s�n�rlamak amac�yla geni� faiz koridoru �er�evesinde uygun s�k�l�k derecesini ayarlamaktad�r. K�resel oynakl�klar�n �nemini korudu�u mevcut konjonkt�rde esnek bir politika �er�evesi ve �ok boyutlu ara� zenginli�i para politikas�n�n etkilili�ini art�rmaktad�r. Bu �er�evede, �n�m�zdeki d�nemde enflasyona dair yukar� y�nl� riskler dikkatle izlenecek ve 2016 y�l�nda t�m politika ara�lar� enflasyonu d���rmek amac�yla kullan�lacakt�r."