| |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
|
| |||||||||||||||||||||||
HABER ARAReklam |
Uludere Raporu Tam Metni
Uludere Alt Komisyonu, yakla��k 15 ayd�r s�rd�rd��� �al��malar�n� tamamlayarak raporunu haz�rlad�... TBMM �nsan Haklar�n� �nceleme Komisyonu b�nyesindeki Uludere Alt Komisyonu, yakla��k 15 ayd�r s�rd�rd��� �al��malar�n� tamamlayarak raporunu haz�rlad�. ��rnak'�n Uludere il�esi yak�nlar�ndaki Irak topraklar�nda 28 Aral�k 2011 g�n� d�zenlenen hava operasyonu sonucunda 34 vatanda��n hayat�n� kaybetti�i olayla ilgili kurulan 84 sayfal�k alt komisyon raporunda, olay�n; �rk�, dini, me�rebi ve siyasi g�r��� ne olursa olsun t�m vatanda�lar� derinden �zd��� belirtildi. Ba�bakan Yard�mc�s� Be�ir Atalay, G�da Tar�m ve Hayvanc�l�k Bakan� Mehdi Eker, Kalk�nma Bakan� Cevdet Y�lmaz, Aile ve Sosyal Politikalar Bakan� Fatma �ahin ve Ba�bakan Recep Tayyip Erdo�an'�n e�i Emine Erdo�an, CHP Genel Ba�kan� Kemal K�l��daro�lu, �nsan Haklar� Komisyonu Heyetinin G�lyaz� ve Ortasu k�ylerini ziyaret etti�i, ma�durlar� yaln�z b�rakmayarak ac�lar�n� payla�t��� vurguland�. Vefat edenlerin yak�nlar�na, Ba�bakanl�k'�a 3,4 milyon TL �deme yap�ld���, e�i vefat eden 28 kad�na da maa� ba�land��� ifade edildi. B�lgede yeni bir s�n�r kap�s�n�n a��lmas� i�in ilgili kurumlar�n her t�rl� �abay� g�sterdi�i, ancak s�n�r kap�s�n�n a��lmas� i�in Irak'�n T�rkiye'nin g�sterdi�i iyi niyet �abalar�n� kar��layacak gayreti sergilememesi nedeniyle s�n�r kap�s� a��lamad��� kaydedilen raporda, Genelkurmay Ba�kanl���'n�n olay hakk�nda soru�turma ba�latt���, ��i�leri Bakanl���'n�n 3 m�fetti� g�revlendirdi�i bildirildi. Alt komisyonun olay yerine giderek incelemeler yapt��� ifade edilen raporda, 28 Aral�k 2011'deki s�n�r �tesi hava harekat�n�n, TSK taraf�ndan TBMM'nin, 2011 tarihli "Irak'�n kuzeyinden �lkemize y�nelik ter�r tehdidinin ve sald�r�lar�n bertaraf edilmesi amac�yla H�k�mete T�rk Silahl� Kuvvetlerinin s�n�r �tesi harekat ve m�dahalede bulunmas� i�in verilen izin" karar�na dayan�larak ger�ekle�tirildi�i kaydedildi. -"Ter�rist hareketlilik nedeniyle eller tetikte bekler pozisyonda"- Raporda, harekat �ncesindeki bir ayl�k s�re�te Haftanin b�lgesindeki ter�rist hareketlili�inin al���lm���n d���nda oldu�u, bu yarg�y� destekleyecek �ok say�da duyum, telsiz kestirmesi, g�r�lme ve di�er istihbari bilgi ve belge ak���n�n oldu�u anlat�larak �unlar kaydedildi: "�stihbari bilgilerin genel de�erlendirilmesi yap�ld���nda; 2010 y�l�n�n Aral�k ay�nda b�lgedeki ter�rist grup say�s� 16 iken, 2011 y�l� Aral�k ay�nda ter�rist grup say�s�n�n 37'ye ��kt���, olaydan �nceki bir ay i�inde 30 adet duyum al�nd���, ter�rist gruplar�n b�lgede farkl� g�nlerde olmak �zere 10 ile 134 ki�ilik gruplarla hareket halinde oldu�u, ter�r �rg�t� eleba�lar�n�n da i�inde bulundu�u gruplar�n intikam ve misilleme ama�l� b�y�k sald�r�lar ger�ekle�tirece�i ve bu gruplar�n T�rkiye s�n�r�na yak�n da�l�k alanlara intikal ettikleri �eklindeki bilgilerin askeri birimlere iletildi�i ve askeri yetkililerin de bu hareketlilik kar��s�nda teyakkuz halinde bulundu�u, olayda, olaya ve gruba ili�kin �zel bir istihbarat olmamas�na ra�men, bu genel istihbari bilgilerin t�m birliklere iletildi�i, en �st birlikten en alt birli�e kadar giderek artan a��r� duyarl�l�k olu�tu�u, her an bir sald�r� olacakm�� gibi beklenti i�erisine girildi�i, g�venlik g��lerinin adeta elleri tetikte bekler bir pozisyon i�erisinde olduklar� anla��lmaktad�r." Olay�n oldu�u g�n g�zetleme yapan insans�z hava arac�n�n (�HA), Genelkurmay Ba�kanl���, Kara Kuvvetleri Komutanl���, 2. Birle�tirilmi� Hava Harekat Merkezi, 2. Ordu Komutanl���, Jandarma Asayi� Kolordu Komutanl���, Batman �HA �ss�, 23. Jandarma S�n�r T�men Komutanl��� ve ba�l� Tugay Komutanl��� taraf�ndan izlendi�i belirtilen raporda, olaydaki �HA'n�n s�n�r hatt�nda u�arak Irak'�n i� b�lgelerine kadar g�zetleme yapabildi�i, Irak hava sahas�nda u�u� yapma yetkisinin ABD'ye ait �HA'larda oldu�u ve g�zetleme safhas�nda ABD �HA'lar�n�n yetki b�lgelerinin farkl�l��� y�z�nden b�lgeye sevk edildi�i, ancak grubun T�rkiye'ye ait �HA'lar�n yetki b�lgesine do�ru ilerlemeye ba�lamas�yla ABD'ye ait �HA'n�n b�lgeyi terk etti�i vurguland�. Raporda, "Hava harekat�nda ke�if/g�zetleme g�revinin TSK'n�n G�zc� isimli insans�z hava arac� (�HA) taraf�ndan yerine getirildi�i, �HA'n�n 15: 59: 38'de Batman'dan kalk�� yaparak b�lgedeki ter�r hareketlili�i nedeniyle olay�n ger�ekle�ti�i yerin bat�s�nda bulunan D���n Da��'ndan itibaren �ukurca b�lgesine do�ru s�n�r hatt�n� tarama g�revindeyken, 17.20'de ilk hareketli cisim g�r�nt�s�n� Irak'�n i� kesimlerinden ald��� ve T�rkiye'ye do�ru ilerlemekte olan ara�lar� g�zetlemeye ba�lad���, saat 00: 50'ye kadar 7 saat 40 dakika g�zetleme yapt���, ABD'ye ait �HA'n�n, Kandil Da�� �zerinde ke�if yapmakta iken Haftanin b�lgesine ilave ke�if amac�yla sevk edildi�i ve 20.24'te b�lgeye ula�t���, bu saat itibariyle g�zc� �HA'n�n zaten 3 saattir g�zetlemekte oldu�u ve bir s�re sonra Predator �HA'n�n, grubun T�rkiye'ye do�ru ilerlemesi ve g�zc� �HA'n�n g�zetleme kapsama alan�nda olmas� nedeniyle b�lgeden ayr�ld��� anla��lm��t�r" g�r���ne yer verildi. -"Grubun tan�mlamas�n�n yap�labilmesi i�in yeterli s�renin bulundu�u..."- Raporda, ��yle denildi: "�HA Irak'�n kuzeyinden gelen ilk arac� 17.20'de, insan ve hayvanlardan olu�an grubu da ilk kez 18.23'te Irak'�n kuzeyinde yakla��k 4,5 km i�eride tespit etmi�tir. �lk bomban�n at�ld��� 21.39'a kadar grup, 3 saat boyunca T�rkiye'ye do�ru hareket ederken g�zetlenmi�tir. �HA g�r�nt�leri; Komisyon �yeleri ve g�r�nt�leri analiz eden uzmanlar taraf�ndan dikkatlice izlenmi�tir. �HA g�r�nt�lerinde yaln�zca insan, hayvan ve ara� ayr�m� yap�labildi�i, dolay�s�yla sadece �HA g�r�nt�lerine dayanarak ter�rist ya da sivil ayr�m� yapman�n m�mk�n olmad���, �nceden ya�anan tecr�belerden hareketle grubun izlenen davran��lar�ndan baz� ��kar�mlar yap�labilece�i de�erlendirilmi�tir. Olay g�n� saat 21.06'da ilk grup T�rkiye s�n�r�na 50 ile 80 metre mesafede oldu�u tahmin edilen a��k alana ula�t���nda, bu alan�n en y�ksek noktas�nda k�melenmi�tir. Bu saat itibariyle ikinci grup da yakla��k 1100 metre geride a��k alanda beklemektedir. Gruplar yakla��k 35 dakika a��k alanda hi�bir g�venlik tedbiri almadan hayvanlar�n� b�rakarak bekleme yapm��lard�r. Sa� kurtulanlar�n ifadelerine g�re ilk grup sadece a��k alandaki en y�ksek noktada telefon �ekti�i i�in telefon g�r��mesi yapma maksad�yla toplanm��t�r. Grubun hal ve hareketlerinden mevzilenme veya herhangi bir sald�r�ya kar�� tedbir almad�klar� aksine olduk�a rahat tav�rlar sergiledikleri g�r�lm��t�r. Grup bu noktaya kadar �HA g�zetiminde a��k alanlardan, Irak'�n kuzeyinden T�rkiye'ye do�ru giden toprak yoldan s�n�r noktas�na ula�m��t�r. Ayr�ca, grubun a��k alanda bekledi�i nokta G�lyaz� Tugay�'na yakla��k 5 km mesafede olup top menzili i�erisindedir. �HA taraf�ndan ilk arac�n 17.20'de, insan ve hayvanlardan olu�an grubun 18.23'te tespit edildi�i ve ilk bomban�n 21.39'da at�ld��� bilinmektedir. Bu s�re zarf�nda t�m kurum ve birimlerin e�g�d�m i�erisinde �al��mas�yla g�r�nt�lenen grubun tan�mlamas�n�n yap�labilmesi i�in yeterli s�renin bulundu�u, b�lgenin co�rafi ko�ullar� ile birlikte grubun bombaland��� alan olan bekleme noktas�n�n en yak�n askeri �s b�lgesine ve yerle�im yerine yakla��k 4-5 km uzakta oldu�u hesaba kat�ld���nda, grubun ter�rist grup olup olmad��� hususunu teyit etmek i�in yeterli zaman oldu�u halde bu imkan�n iyi de�erlendirilemedi�i kanaatine ula��lm��t�r." -"Grup ter�rist grup olsayd� gizlenirdi"- Raporda, teredd�t olu�turmas� gereken bir ba�ka verinin de �ndeki ilk gruba at�lan 3 bombadan sonra, yaylan�n sonunda 1100 metre geride beklemekte olan ikinci grubun hi� da��lmadan a��k alanda beklemeye devam etmesi oldu�u belirtildi. Grubun ter�rist grup olmas� durumunda harekat� ger�ekle�tiren u�aklar�n seslerini duyduktan ve ilk gruba at�lan bombalardan sonra son derece da�l�k ve sarp olan arazide gizlenecekleri sonucuna ula��labilece�i ifade edilen raporda, askeri yetkililerin; top�u at���na ra�men grubun da��lmamas� y�r�y���ne devam etmesi, ilk bombalamadan sonra arkadaki grubun da��lmam�� olmas�, grubun 40 civar�nda b�y�k bir grup olmas�, gruptaki insan say�s� ile kat�r say�s�n�n yak�n olmas� gibi verilerin, bu grubun ter�rist grup oldu�u y�n�ndeki kanaatlerini peki�tirdi�ini beyan ettikleri vurguland�. �HA g�r�nt�lerinin komisyonda izlendi�i kaydedilen raporda, insan ve hayvanlardan olu�an grubun iddia edildi�i gibi k�ylerinden ��karken de�il, 18.23'te Irak'�n kuzeyinde, T�rkiye s�n�r�na g�re yakla��k 4,5 km uzakl�kta tespit edildi�i vurguland�. Raporda, askeri yetkililerin grubun ka�ak�� oldu�una ili�kin bilgileri olmad��� ifade edildi. G�lyaz� Muhtar vekilinin ikinci bomban�n at�lmas�ndan sonra G�lyaz� Jandarma Karakol Komutan�'n� telefonla arayarak, bombalad�klar� grubun �ocuklar� oldu�unu ve harekat�n durdurulmas�n� istedi�ine i�aret edilen raporda, astsubay olan karakol komutan�n�n hava harekat�na ili�kin herhangi bir yetkisinin olmad��� ve 69 saniye i�inde son bomban�n at�lmas�n� engelleyemeyece�inin anla��ld��� bildirildi. -"Harekattan sonra Irak'�n kuzeyinden baz� �ah�slar geldi"- Raporda, �HA g�r�nt�lerden insan ve hayvan ayr�m�n�n net olarak yap�labildi�i, ancak sadece g�r�nt�lerden bir insan�n silahl� bir ter�rist ya da bir sivil oldu�u tespitinin yap�lmas�n�n m�mk�n olmad��� belirtildi. 2. Ordu Komutanl���'n�n raporunda, ka�ak�� grubun i�erisinde 6 ter�ristin bulundu�u, hava harekat� sonras�nda �ld�kleri ve olay yerine gelen b�l�c� ter�r �rg�t� mensuplar� taraf�ndan g�t�r�ld�klerinin ileri s�r�ld��� belirtilen raporda, "Olaydan sonra b�l�c� ter�r �rg�t� mensuplar� aras�nda yap�lan telsiz g�r��melerinde, Fehman H�seyin isimli ter�ristin ba�ka bir ter�ristle yapt��� konu�madan 'iki ter�ristin olay yerine gitti�i, olay yerinde 48 cenaze oldu�u, 2 ki�inin olaydan sa� ��kt���' bilgisi edinilmi� olup, ba�ka ter�ristler aras�ndaki telsiz g�r��melerinde ise olay yerine giden ter�ristlerin ka�ak��lara ait baz� y�kleri saklad�klar�n� konu�tuklar� belirtilmi�tir" denildi. ��rnak 23. Jandarma S�n�r T�men Komutan�'n�n da komisyona yapt��� a��klamada, Silopi'de teslim olan bir ter�r �rg�t� mensubunun, ka�ak�� grubunun i�inde iki ter�rist oldu�una dair ifade verdi�ini belirtti�i kaydedildi. Raporda, �HA g�r�nt�lerinde, harekattan sonra bombalanan alana Irak'�n kuzeyinden baz� �ah�slar�n geldi�inin g�r�ld���, "K.A.'n�n verdi�i ifadeye g�re, olay�n ger�ekle�ti�i alana Irak'taki en yak�n yerle�im yeri olan Ke�an K�y� ile T�rkiye aras�ndaki b�lge b�l�c� ter�r �rg�t�n�n kontrol�ndedir ve b�l�c� ter�r �rg�t� k�yde s�zde g�mr�k noktas� olu�turarak ka�ak��lardan hara� almaktad�r. �fadeye g�re, b�l�c� ter�r �rg�t� Ke�an K�y�'nden g�nl�k 20.000 TL civar�nda gelir elde etmektedir. Komisyon'da izlenen �HA g�r�nt�lerine ve ka�ak��lar�n ifadelerine g�re de ka�ak��lara mal getiren ara�lar Ke�an K�y�'nden mal al��veri�inin yap�ld��� noktaya gelmi�tir ve ka�ak��lar genellikle Ke�an K�y�'nden al��veri� yapmaktad�r" g�r���ne yer verildi. Raporda, olaya ili�kin haritaya da yer verildi. SONU� TBMM �nsan Haklar�n� �nceleme Komisyonu b�nyesindeki Uludere Alt Komisyonu, raporunda, "Irak s�n�r hatt�n�n muhafazas� i�in s�n�r�n d�z k�s�mlar�nda kafes tel, dikenli tel, duvar gibi fiziksel engeller yap�lmas�n�, da�l�k k�s�mlarda ise elektronik g�zetleme sistemleri olu�turulmas�n�" �nerdi. Raporda, olay�n kasten yap�ld���na y�nelik herhangi bir delil elde edilemedi�i vurguland�. Uludere Alt Komisyonu raporunda, ��rnak'ta jandarma komutanl�klar� ve karakollar�n, i� g�venlik harekat kontrol� y�n�nden b�lgedeki tugay komutanl�klar�na ve ildeki t�men komutanl���na ba�l� oldu�u, sicil ve �zl�k bak�m�ndan sivil unsurlara hi�bir ba�l�l�klar� olmayan birimlerin karar alma s�re�lerinde valiliklerin etkin i�levinin bulunmad���, il ve il�e jandarma komutanlar�n�n hukuken m�lki makamlara ba�l� olmas�na ra�men ter�r faaliyetleri nedeniyle jandarma komutanl�klar�n�n da Kara Kuvvetleri'ne ba�l� unsurlar olarak ter�rle m�cadeleye kat�ld�klar�, ancak bu durumun hukuki y�nden farkl� bir fiili durum olu�turdu�u ifade edildi. Raporda, "��nk� jandarma unsurlar� hukuken ��i�leri Bakanl��� ve m�lki amirlere kar�� sorumluluk ta��rken kara kuvvetleri unsurlar�n�n hiyerar�ik olarak ��i�leri Bakanl��� ile bir ba�� bulunmay�p Genelkurmay Ba�kanl���'na ba�l� oldu�u ve i� g�venlik harekat� uygulanan b�lgelerde karar alma mekanizmas�nda iki ba�l�l�k olu�tu�u anla��lm��t�r" denildi. �l ve il�e jandarma komutan�n�n, m�lki amirin emir ve talimatlar�n� ba�l� olduklar� komutan�n onay� ve izni olmadan yerine getirme olanaklar�n�n bulunmad��� belirtildi. �� g�venlik yap�lanmas�n�n do�urmu� oldu�u sorunlardan birinin de b�lgede ter�r olaylar�na y�nelik planlanan operasyonlarla ilgili oldu�u vurgulanan raporda, operasyonla ilgili valilikten olur alma i�leminin usulen ger�ekle�tirildi�i, operasyon ba�lad�ktan sonra olur al�nd���, valiye y�r�t�lecek ve y�r�t�lmekte olan operasyon hakk�nda bilgi verilmedi�i, operasyon sonras�nda ise operasyon sonu� raporunun valili�e g�nderilmedi�i bildirildi. M�lki makamlar�n i� g�venlik operasyonlar�na ili�kin karar alma s�re�lerinde daha etkin olabilmesi ��in �lgili mevzuatta gerekli de�i�ikliklerin yap�lmas� gerekti�ine i�aret edildi. -"Irak'�n kuzeyinden eleman ve patlay�c� madde aktar�m� devam etti�i s�rece..."- Raporda, ��yle denildi: "34 vatanda��m�z�n �l�m�yle sonu�lanan olay, y�llard�r var olan s�n�r g�venli�i sorununu g�r�n�r k�lm��t�r. ��rnak'ta 139 kilometre s�n�r hatt� bulunmaktad�r. Bu s�n�r hatt�n�n 77 kilometresi Jandarma birlikleri taraf�ndan, di�er k�sm� ise Kara Kuvvetleri Birlikleri taraf�ndan tutulmaktad�r. S�n�r g�venli�i i�in olu�turulan �s b�lgelerinin bir k�sm� olumsuz hava ko�ullar� ve iskan yetersizli�i sebebiyle kapat�lmakta ve yaz�n tekrar a��lmakta, s�n�r g�venli�i yaz ve k�� tertiplenmesine g�re farkl� olmakta, bu sebeple s�n�r g�venli�inin sa�lanmas� baz� b�lgelerde s�reklilik arz etmemektedir. S�n�r g�venli�inin yeterince sa�lanamamas� ve bu sebeple s�n�r hatt�ndan kolayl�kla ge�i� yap�labilmesi, ka�ak��larla birlikte, b�l�c� ter�r �rg�t� mensuplar�n�n da rahat hareket etme imkan� sa�lamaktad�r. Al�nan t�m �nlemlere ra�men ter�r �rg�t�n�n Irak'�n kuzeyinden eleman ve patlay�c� madde aktar�m� devam etti�i s�rece, ter�r �rg�t�n�n �iddeti t�rmand�rma giri�imleri devam edecektir. Ter�r �rg�t� mensuplar�n�n s�n�r ge�i�lerinde kendilerine ka�ak�� s�s� vermeleri ve ka�ak��lar�n aras�na kar��arak �lkemize s�z�p eylemlerde bulunmas� da ka�ak��l�kla m�cadelenin hem �nemini hem de g��l���n� ortaya koymaktad�r." -"S�n�r hatt�nda engellerin bulunmamas� en �nemli eksiklik"- S�n�r birli�i kurulmas�n�n, geleneksel kolluk kuvvetleri yerine, g�revi sadece s�n�rlar� muhafaza etmek olan, bu konuda uzmanla�m�� bir yap� olmas� bak�m�ndan b�y�k fayda sa�layaca�� belirtilen raporda, "S�n�r hatt�nda engellerin bulunmamas�, en �nemli eksikliktir. S�n�r�n olduk�a sarp arazi kesiminin �zerinde bulunmas� nedeniyle sadece s�n�r ta�lar�yla bilinmekte, ��rnak'�n konu�land��� 139 kilometrelik Irak s�n�r hatt�nda kafes tel, dikenli tel, duvar, iz tarlas� vb. herhangi bir fiziki emniyet tedbiri bulunmamaktad�r. 139 kilometrelik s�n�r�n yakla��k 77 kilometresi da�l�k araziden olu�makta, yaz tertiplenmesi do�rultusunda s�n�r hatt�n� kontrol eden �s b�lgeleri aras�nda 2.7 kilometre ila 5.8 kilometre aral�klar�nda mesafeler varken, k�� tertiplenmesi s�ras�nda baz� �slerin kapat�lma zorunlulu�u nedeniyle �sler aras�ndaki mesafenin 16.7 kilometreye ��kmaktad�r" g�r���ne yer verildi. Raporda, bu mesafeler s�z konusuyken ka�ak��l�k ve ter�r faaliyetlerine kar�� koyman�n olduk�a zor oldu�u, bu y�zden s�n�r hatt�n�n muhafazas� i�in s�n�r�n d�z k�s�mlar�nda kafes tel, dikenli tel, duvar ve buna benzer fiziksel engelleri yapman�n, da�l�k k�s�mlarda ise elektronik g�zetleme sistemleri olu�turman�n elzem oldu�u vurguland�. S�n�r hatt�n�n s�k� bir �ekilde kontrol�n�n yan�nda s�n�r kap�s� a��lmas�n�n, Irak'�n kuzeyinde akrabalar� olan b�lge halk�n�n s�n�rdan ge�i�leri ve pek �ok ki�inin de ge�im kayna��n� olu�turan ka�ak��l�k faaliyetlerinin yasal zemine oturtulmas�n�n, s�n�rdan yasa d��� ge�i�lerin kontrol edilmesi bak�m�ndan gerekli oldu�u kaydedilen raporda, "T�m T�rkiye'yi derinden �zen ve sarsan bu olayla ilgili yap�lan ara�t�rma ve incelemelerde; olay�n kasten yap�ld���na y�nelik olarak herhangi bir delil elde edilemedi�i g�r�� ve kanaatine var�lm��t�r" denildi. Bu haber 31 defa okunmu�tur.
|
HAVA DURUMUEN �OK OKUNANLAR |
|||||||||||||||||||||
Sitemizde yer alan ve ad�m�za tasdiklenmemi� olan i�erik, referans/kaynak belirtilmedi�i s�rece kendimize ait olup, kaynak belirtilmeden ba�ka ortamlarda yay�nlanmas� Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 25. ve 36. maddeleri gere�ince yasalara ayk�r�d�r. ��eri�i ba�ka platformda payla�mak istedi�iniz taktirde, kaynak bilgisini yaz�n�n bitimine eklemeniz gerekmektedir. Aksi takdirde do�acak yasal sorumluluk, i�eri�i payla�anlara aittir. Altyap�: MyDesign |
|||||||||||||||||||||||