�anakkale Cephesi, sanki bir �l�m de�irmeni gibiydi; t�ketti�i insanlar haddi hesab� a�mas�na ve �ngiliz generali Aspinall-Oglander�in �Gelibolu�daki kanl� muharebeler, T�rk ordusunun �i�e�ini bitirmi�tir,� tespitinde ifadesini bulan -ger�ekten de �ngilizler �ehit olan gen�lerimizi, "�i�e�in tomurcu�u" ve "vakti gelmeden solan g�l goncas�"na benzetiyorlard�- koskoca bir e�itimli gen� nesli yutmas�na ra�men bir t�rl� doymak bilmiyordu.
O kadar ki cephede meydana gelen bo�luklar� doldurmak i�in, di�er cephelerden asker getirilemedi�inden, en yak�n �evreden ba�layarak, 15 ya��n �st�ndeki eli silah tutan b�t�n gen�lerin dahi, g�n�ll� olup olmad���na bak�lmaks�z�n, �anakkale�ye sevk edilmeleri al���lm�� normal bir hadise haline gelmi�ti.
O g�nler, k�yde, kasabada erke�in kalmad���, g�c� kuvveti ve boyu posu yerinde olan herkesin asker oldu�u ya da asker olmak zorunda kald��� kara g�nlerdi.
Birinci D�nya Sava���nda, Osmanl� ordusunda insan kayb� �yle bir noktaya varm��t� ki Harbiye Nezareti, harp b�t�n h�z�yla s�rerken askerleri birka� g�nl���ne de olsa memleket iznine g�ndermeye gayret etmi�ti.
��nk� harpte g�n ge�tik�e daha da artan kay�plar, n�fusun t�kenmekte oldu�u korkusunu do�urmu� ve sava�an askerler memleketlerine n�fusu �o�altmak �zere g�nderilmi�lerdi.
�anakkale Sava�� s�ras�nda, �tilaf Devletlerinin Nisan 1915�ten itibaren kara ��kartmas�na ba�lamalar�yla birlikte cephede takviye kuvvetlere ihtiya� h�s�l olunca Sultan V. Mehmed Re�ad 14 May�s 1331�de (27 May�s 1915) bir irade (emir) yay�nlayarak, yukar�da s�z�n� etti�imiz Askeri M�kellefiyet Kanunu�nda de�i�iklik yapmak ve lise talebelerini de cepheye �a��rmak zorunda kalm��t�.
Sultan Re�ad, yay�nlad��� iradede, M�kellefiyet Kanunu�nun 42. Maddesine ek olarak haz�rlanan �k�tib-i sultaniye 10. s�n�f m�daviminine m�tedair (devam edenlere dair)� ba�l�kl� f�kra hakk�nda ��yle ge�ici bir d�zenleme yapma yoluna gitmi�ti:
�Madde 1: M�kellefiyet-i Askeriye Kanun-u Muvakkatinin (ge�ici kanununun) 42. Maddesindeki f�kra atiye (gelece�e) tezyil (ertelenmi�) olunmu�tur. Muayene-i intihaiye esnas�nda (muayene sonucunda) mekatib-i sultaniyenin (sultani mekteplerinin) onuncu s�n�flar�nda bulunanlar da hizmet-i makzura (zikri edilen hizmet) hakk�na nail olacakt�r.�
Sultan V. Mehmed Re�ad��n iradesinden sonra Harbiye Nezareti de bir tebli� yay�nlayarak, 1314 (1896) do�umlular�n (yani 19 ya��ndakilerin) hen�z askerlik hizmetine �a�r�lmam��lar� ile 1315 (1897) do�umlular�n, bedenleri geli�mi�, harbe elveri�li ve silah kullanmaya kabiliyetli olanlar�ndan m�sait bulunanlar�n da k�talara teslim olmalar�n� istemi�ti.
'Hey Onbe�li' T�rk�s�n�n Hazin Hikayesi
Padi�ah�n ve Harbiye Nezaretinin bu �a�r�s� �zerine, Bal�kesir, Bursa, K�tahya, Manisa, Adapazar�, �zmir, Ayd�n, Mu�la ve Konya�n�n, tahsilleri ve hayatlar�n�n hen�z ba��ndaki bu yeni yetme gen�leri, vatan�n kendilerinden bekledi�i y�ce vazifeyi hakk�yla ifa etmek azim ve inanc�yla sil�halt�na ko�acaklard�.
Ekseriyeti 15 ila 19 ya��nda olan bu gen� bahad�rlar�n cepheye kat�l�mlar� an�s�na Anadolu�da yak�lan me�hur �Hey Onbe�li Onbe�li� adl� t�rk�de de s�z konusu durum �ok ac� ve dramatik bir dille anlat�lm��t�r. Burada s�z� edilen �15�liler� 1315 do�umlulard�r.
Yani 1 Haziran 1897 ile 22 May�s 1898 aras�nda do�an ve tam 18 ya��n� doldurmu� olan gen�lerdi.
T�rk�de, bu 1315�li gen�lerden ��yle bahsediliyordu:
Hey onbe�li onbe�li, Tokat yollar� ta�l�
Onbe�liler gidiyor, K�zlar�n g�z� ya�l�
Aslan y�rim k�z senin ad�n Hediye
Ben doland�m sen de dolan gel beriye
Fistan ald�m endazesi onyediye
Gidiyom gidemiyom, Az doldur i�emiyom
Sevdi�im pek g�n�ll�, Koyup da gidemiyom
*Nesil Yay�nlar��ndan ��kan Mah�erin �rfan Ordusu: Okuldan �anakkale�ye, kitab�ndan al�nm��t�r.
