| ||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||||
HAVA DURUMUReklam
HABER ARA |
Engelsiz Tatilin �tesinde
31 Temmuz 2015, 16:17 Asl�nda meseleyi inceledi�imizde derinlere gidebiliriz ama genel olarak kendimden hareketle yapt���m bir tespitle ba�layay�m. Ya��m itibariyle �lkemizde engelli m�cadelesinin, ya�ananlar�n 30-40 y�ll�k dilimine �ahidim. Tekerlekli sandalye kullanan bir engelli olarak, bu i�in �engelli �ocuklar�n�z� eve kapatmay�n; sosyal hayata onlarla birlikte kat�l�n� ile ba�lad��� g�nlerde ben zaten sokakta ve hayat�n i�indeydim. Sanki sadece �ocuklar engelli olabilirmi� gibi� Hele ki gerek trafik ter�r�n�n, gerekse etnik ter�r�n �ahland��� bir �lkede� �Sokaktaki engelli �ocuk� olarak, �ok sonralar� sorulan sorular�, daha o g�nlerde sorar durumdayd�m: �Sokaktay�m; evet ama hani bana uygun yol; hani kald�r�m; hani okul ve hatta hatta hani uygun tekerlekli sandalye?� �lk tekerlekli sandalyemi ald���m�zda 11 ya��mdayd�m. Okula gidecektim ve tekerlekli sandalye imal eden �stanbul�da bir yer bulmu�tuk. Ismarlama yap�yorlard� ve aylarca beklemi�tik. Ismarlama dediysem, size uygun olsun diye de�il, haz�r yoktu ��nk�� E�ek �l�s� gibi, a��r bir �eydi ama o ana kadar ya kucakta gezen, ya da epeyce b�y�k bir bebek arabas�n� (ki o da muhtemelen �zel yap�md�) kullanan bendeniz i�in o tekerlekli sandalye �ok de�erli ve g�zeldi. Bu bir s�re�ti elbette� Y�llar ge�tik�e bu m�cadelenin ikinci ve �ok daha �nemli k�sm�na ge�ildi: �Evet, i�te �sokaktay�m�. Ama bana uygun �sokak� nerede?� Bu a�amadan sonra arz-talep meselesi dolay�s�yla bilhassa 1990 sonras� �nemli mesafe kat edildi. Uygun yolu, okulu, hatta i� yerini sadece Alper�in talep etmesi elbette yetmezdi. Hem Alper�ler �o�ald�; hem de elde etmek i�in talep etmek gerekti�inin bilincine var�ld�. Halen �ok eksik var; hayat ve m�cadele devam ediyor. A��lan her duvar, hep toplumsal hem bireysel anlamda bir ba�kas�n� kar��m�za ��kar�yor. T�pk� bilgisayar�n�z ya da cep telefonlar�n�zda oynad���n�z oyunlarda oldu�u gibi; ama �level� atlamak yetmiyor, her zor a�aman�n ard�ndan bir ba�ka zor a�amayla daha y�z y�ze geliyorsunuz. �Engelli� kavram� �ok geni� bir kavram� Her ge�en y�l daha da geni�letilmekte� Diyaliz hastalar� hatta baz� kanser hastalar� da art�k engelli say�lmaktalar. Bu itibarla engellilere y�nelik hizmetlerin artmas� gere�inden �te, her engel grubuna y�nelik farkl� hizmet �e�itlili�inin sa�lanmas� gerekti�i de ortada� Zor �artlara ra�men, -do�u�tan ve sonradan- �o�u engelli, tahsil yapt�, okudu, okumakta... �� buldular, �al��t�lar, �al��maya devam ediyorlar� Her �al��an insan i�in senenin belli d�nemlerinde tatil yapmak �nemli bir olgudan �te, ciddi bir ihtiya� Tatil demek, stresten uzak ve fiziksel olarak en rahat edebilece�iniz bir ortamda bir anlamda �zihinsel detoks� yapmak demek� Bu sebeple her �al��an insan, tatil yerini ve �eklini se�erken buna g�re davran�r. Engelli bir bireyseniz, engelinizin t�r� ve sizin �zel durumunuza g�re devreye daha farkl� parametreler giriyor. Konaklayaca��n�z mek�n 1. katsa giri� ��k���n�za uygun mu, �ok katl�ysa asans�r var m�, uygun geni�likte mi? Giri� merdivenliyse uygun e�im ve geni�likte rampas� var m�? Kullan�m alanlar�, odalar, banyo, tuvalet, tekerlekli sandalye ile hareketiniz i�in uygun ebatlarda m�? �ehirlerde kar��m�za ��kan sorunlar, tatil mek�nlar�nda, otellerde de kar��m�za ��k�yor elbette� Kullanmaya kalkt���n�zda kafa g�z yarman�z�n i�ten bile olmad���, �l�mc�l e�imdeki �var m� var- zihniyetiyle yap�lm�� rampalar (ideal e�im %6�y� ge�memelidir), asla s��amayaca��n�z 3-4 ki�ilik dapdarac�k asans�rler (en az 6-8 ki�ilik olmal�d�r), gereksiz e�ikler engellere engel katmaktad�r. Peki, ��z�m ne? Asl�nda �ok zor de�il� Tatil mek�nlar� (otel, motel, pansiyon vs) konusunda ortalama bir engelli i�in uygun standartlar� belirleyip bu standartlara uymayanlara ruhsat vermemek, mevcutlara s�re verip duruma g�re ruhsatlar�n� ask�ya almak ya da t�mden iptal etmek, modern d�nyan�n �teden beri i�letti�i bir ��z�m sistemi� Bizde i�ler mi? Uygulan�rsa elbette ama kanun koyucu, engellilere uygunluk konusunda y�llar �nce ��kard��� kanunda kamu ya da �zel t�m kurumlara yapt��� ithafla, �kurumlar�n�z� 7 y�l i�inde uygun hale getirin yoksa ceza kesece�im� demi�ti hat�rlarsan�z� Ne mi oldu? �ok az kurum d���nda bu kanuna uyulmad�, s�re doldu�unda da ceza kesmek yerine s�re uzat�ld�, 10 y�l oldu. ��nk� uygunsuz binalar hem say�ca, hem de bunlar�n �o�unlu�unun �nemli bir k�sm� kamuya aitti. �nsan hayat�n�n ve insan haklar�n�n en basit ve standart a�amas�d�r okula gitmek, yetenekleri �l��s�nde meslek edinmek ve az �ok ekonomik yetkinlik kazan�p kendi hayat�n� kurmak� K�saca ya�aman�n temeli budur asl�nda; bu temel �zerine ne in�a edece�iniz �elbette engelsizseniz- size kalm��t�r. Engellilerin bu temel a�amalara dahi eri�iminin bug�n bile �ok zor oldu�u d���n�ld���nde, �engelli otob�s�, engelli park�, engelli tatil k�y�� gibi ucubelerle ayr�mc�l���n daniskas�n�n yap�ld��� bir ortamda birilerinin s�rekli etnik ve b�lgesel ayr�mc�l�ktan s�z etmeleri ve ba�ka birilerinin de bunlara te�ne olmas� ile hi�bir noktada empati kurabilmem m�mk�n de�il� Yukarda �izdi�im tabloyu bizzat ya�am�� ve t�rnaklar�mla kaz�yarak ya�amaya devam eden bir engelli birey olarak ba�ta siyasiler olmak �zere ne kimseyi k�rk y�ll�k ben ve benim gibi m�cadele eden insanlar�n eme�ine ortak ederim, ne de m�cadelemi kirletmelerine izin veririm. Ayr�ca� Bireysel anlamda hayata dair her �eye sahip olma yolunda asl�nda hi�bir engeli yokken, �ba�armamak� i�in elinden ne geliyorsa yapan, �devlet versin� zihniyetindeki asalak insan modeli zaten �teden beri �antipatik� gelmi�tir bana� Yan� s�ra ba�ka ama�lar sebebiyle toplum m�hendisli�i �al��mas�yla, yukarda �izdi�im tablo g�z �n�ne al�nd���nda, baz� kesimlerin ayr�mc�l��a u�rad�klar�na dair s�ylemin geni� kitlelerce itibar g�rmesini �ok daha fazla �antipatik� buluyorum. Hele ki as�l sorun feodalite ve s�zde ��z�mc�ler feodal yap�n�n bizzat kendisi iken� �Herkes gibi, herkesle beraber� ya�amak i�in �al��an, �abalayan, �reten engelli bireyler ne yaps�n? Toplumsal destek olmadan, hayata d�hil olma konusunda engellerin k�smen ya da tamamen ortadan kalkmas� �yle kolay de�il� Bir�ok geli�mi� �lkede engelliler kazan�mlar�n� elde ederken, engelleri a�arken yanlar�nda hep engelsiz insanlar�n oldu�unu biliyoruz. Peki, T�rkiye�de?
Alper �irvan Kapl�kaya/Bursa Bu haber 1227 defa okunmu�tur.
|
B�Z� TAK�P ED�N
SON YORUMLANANLAREN �OK OKUNANLAR |
||||||||||||||||||||||||
Sitemizde yer alan i�erik, referans/kaynak belirtilmedi�i s�rece kendimize ait olup, kaynak belirtilmeden ba�ka ortamlarda yay�nlanmas� Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 25. ve 36. maddeleri gere�ince yasalara ayk�r�d�r. ��eri�i ba�ka platformda payla�mak istedi�iniz taktirde, taraf�m�zdan izin alman�z ve kaynak bilgisini yaz�n�n bitimine eklemeniz gerekmektedir. Tek ba��na kaynak g�stermeniz yeterli de�ildir. Aksi takdirde do�acak yasal sorumluluk, i�eri�i payla�anlara aittir. Altyap�: MyDesign Haber Sistemi |
||||||||||||||||||||||||||
